Νομισματική παράκαμψη

Παρασκευή 19 Ιούλη. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός παράκαμψης του ελέγχου διασυνοριακών συναλλαγών, μια υπόσχεση Λονδίνου, Παρισιού και Βερολίνου προς την Τεχεράνη έχει φτιαχτεί. Και, υποτίθεται είναι λειτουργικός εδώ και δύο μήνες. Η Τεχεράνη δηλώνει απαγοητευμένη απ’ την ως τώρα χρήση του· αλλά δεν χρειάζεται να την πάρουμε τοις μετρητοίς. Με την Ουάσιγκτον να βγάζει αφρούς που δεν τον ελέγχει, το καλύτερο για όσους τον χρησιμοποιούν είναι να λένε «εεεεε, κούτσα κούτσα…».

Τι είναι ο instex (το όνομά του) και πως παρακάμπει το αμερικανικό / δολαριακό πανοπτικό; Σε αντίθεση με τον swift, που λειτουργεί σαν παγκόσμιος εκκαθαριστής πληρωμών, ο instex δεν διαχειρίζεται ροή χρημάτων αλλά ροή τιμών. Η Τεχεράνη παραγγέλνει στο Βερολίνο το εμπόρευμα Α που κάνει 1000 ευρώ, και το Βερολίνο παραγγέλνει στην Τεχεράνη το εμπόρευμα Β που κάνει 800 ευρώ. Κανένας δεν πληρώνει. Γίνεται μια αφαίρεση, και η Τεχεράνη χρωστάει στο Βερολίνο την διαφορά, δηλαδή 200 ευρώ. Και έτσι συνεχίζει.

Επειδή δεν υπάρχουν ροές χρημάτων (μέσω τραπεζών), και επειδή οι τιμές δεν είναι σε δολάρια, το άγρυπνο μάτι της τιμωρού Ουάσιγκτον δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Για την ακρίβεια δεν ξέρει καν τι πάρε δώσε έχουν γίνει, αφού δεν συμμετέχουν αμερικάνοι στον instex. (Μπορεί να δοκιμάσει την κατασκοπεία ή το χακάρισμα…).

Προς το παρόν – είπε η απερχόμενη επιτρόπος εξωτερικών Mogherini – ο instex χρησιμοποιείται για την πώληση στην Τεχεράνη «ανθρωπιστικών ειδών» (που πάντως δεν εμπίπτουν στις αμερικανικές τιμωρίες). Αν λέει αλήθεια, ας πούμε ότι είναι στη φάση της δοκιμαστικής χρήσης του.

Ωστόσο το πραγματικό δεδομένο είναι ότι το κύριο εξαγώγιμο προϊόν του ιρανικού καπιταλισμού προς την ευρώπη (και άρα το κύριο έσοδό του) είναι το πετρέλαιο. Αν η Τεχεράνη μπορούσε να πουλάει στην ευρώπη πετρέλαιο (περίπου όπως πριν) όλα θα ήταν καλά. Κι εδώ μπορεί μεν ο instex να είναι το αναγκαίο εργαλείο παράκαμψης των αμερικανικών κυρώσεων, δεν είναι όμως και ικανό. Ο instex δεν μπορεί να μεταφέρει πετρέλαιο. Μόνο τα πετρελαιοφόρα. Αλλά το πετρέλαιο, σαν μεταφερόμενο δια θαλάσσης εμπόρευμα και όχι σαν λογαριασμός, υπόκειται όχι στον έλεγχο του swift (ώστε ο instex να είναι η απάντηση) αλλά του αμερικανικού πολεμικού στόλου. Είναι σαφές, λοιπόν, ότι κάτι λείπει στην εξίσωση.

Αυτό το «κάτι» δήλωσε χτες ότι είναι διατεθειμένο να μπει (στον instex). Λέγεται ρωσία· σαν καπιταλισμός και σαν έδαφος. Ο εκπρόσωπος του Putin Dmitry Peskov δήλωσε:

Παρακολουθούμε τις εξελίξεις σχετικά μ’ αυτό [σ.σ. τον instex]. Αν δεν κάνω λάθος έχουμε δηλώσει ήδη ότι λαμβάνοντας υπόψη την πρώτη εμπειρία του συστήματος μόλις ενεργοποιηθεί δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την σχέση μας μ’ αυτό. Είναι σημαντικό σχέδιο. Έχει σκοπό να προστατέψει τους ευρωπαϊκούς οικονομικούς οργανισμούς απ’ τις παράνομες προσπάθειες τρίτων κρατών να εμποδίσουν τις δραστηριότητές τους… Η πλήρης ανάπτυξη του instex θα επιτευχθεί αν είναι ανοικτό στη συμμετοχή και κρατών που δεν είναι μέλη της ε.ε…

Η Mogherini τον είχε προλάβει: …Ο μηχανισμός είναι πάντα ανοικτός σε τρίτες χώρες… και βλέπουμε ήδη το ενδιαφέρον κάποιων να συμμετάσχουν…

Η Μόσχα προφανώς και ενδιαφέρεται: πουλάει φυσικό αέριο σε ευρωπαϊκά κράτη, κάτι που κατά την Ουάσιγκτον είναι «παράνομο» (δηλαδή δεν ταιριάζει με τα αμερικανικά συμφέροντα) και πρέπει να εμποδιστεί με τιμωρίες: σε εταιρείες, σε τράπεζες που μεσολαβούν τις πληρωμές, κλπ. Αυτό ενδιαφέρει και μια σειρά ευρωπαϊκά κράτη, για τους ίδιους ακριβώς λόγους.

Αλλά η Μόσχα είναι επίσης ο γεωγραφικός ενδιάμεσος μέσω του οποίου το ιρανικό πετρέλαιο μπορεί να φτάνει στην ευρώπη όχι μέσα απ’ τους ελεγχόμενους απ’ το αμερικανικό ναυτικό θαλάσσιους δρόμους. Το έχει δηλώσει ήδη ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για να διευκολύνει την κατάσταση. Μεταφορά με τραίνα; Γιατί όχι;

Είναι θέμα χρόνου λοιπόν…

Οι υεμενίτες Viet Cong

Τετάρτη 17 Ιούλη. Η πετροχούντα των εμιράτων είδε και αποείδε πως όχι μόνο οι μισθοφόροι της δεν μπορούν να νικήσουν στην υεμένη αλλά ότι έχουν αρχίσει να υποχωρούν, και ανακοίνωσε ότι τα μαζεύει και φεύγει. Ο άλλος «απελευθερωτής», ο τοξικός του Ριάντ (ή ο βασιλιάς πατέρας του), δεν έχει σαλπίσει ακόμα την υποχώρηση. Αλλά είναι σαφές ότι οι υεμενίτες Houthis έχουν περάσει σε μια αντεπίθεση αναβαθμισμένη: κτυπούν με πυραύλους και drones μέσα στο έδαφος της σαουδικής αραβίας, και κτυπούν «δυνατά».

Η εισβολή στην υεμένη άρχισε τον Μάρτιο του 2015, και ήταν βασικό μέρος του σχεδίου των δύο «αδελφών» πετροχουντών να ανεβάσουν την γεωπολιτική αξία τους εν όψει της μεταπετρελαϊκής εποχής. Η χρηματοδότηση των ουαχαβιτών στη συρία και στο ιράκ ήταν επίσης βασικό μέρος του ίδιου σχεδίου. Τέλος η συμμαχία τους με το Τελ Αβίβ (σε βάρος των παλαιστινίων) ήταν το «καπάκι» αυτής της σχεδιαζόμενης ηγεμονίας τους στον αραβικό κόσμο.

Δεν πέρασαν δα και αιώνες από τότε, και οι φιλόδοξοι τοξικοί σεΐχηδες έχουν ηττηθεί κατα κράτος· σε όλα εκτός απ’ την συμμαχία τους με το απαρτχάιντ ισραηλινό καθεστώς. (Να συνυπολογίσουμε και τον αποκλεισμό / απειλές κατά της Ντόχα…) Ποιοί νικούν στον υεμενίτικο πεδίο μάχης; Οι ίδιοι που έχουν νικήσει (αν και όχι πλήρως) στο συριακό.

Στη φάση που θεωρούσαν πως έχουν το πάνω χέρι τόσο το Ριάντ όσο και το Αμπού Ντάμπι (μαζί με την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ) δεν έχαναν ευκαιρία να κατηγορήσουν την Τεχεράνη και την Χεζμπ’ αλλάχ ότι συμμετέχουν στον πόλεμο στηρίζοντας τους Houthis, εξοπλίζοντας τους δια θαλάσσης. Πράγματι υπάρχει τέτοια υποστήριξη, και προφανώς αυτή περιλαμβάνει πολεμοφόδια. Ωστόσο το πιο βασικό στοιχείο της είναι το «δυνατό» σημείο τόσο της λιβανέζικης οργάνωσης όσο και του ιρανικού καθεστώτος: το τεχνικό know how της σημαντικής αναβάθμισης ξεπερασμένων ή αναξιόπιστων όπλων.

Φαίνεται αυτό που λέγεται ασύμμετρος πόλεμος έχει μελετηθεί πολύ καλά τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Βηρυττό. Οι μισθοφόροι της σαουδικής αραβίας και των εμιράτων είχαν στην εισβολή τους στην υεμένη ολοφάνερη υπεροχή μέσων και, επιπλέον, άφθονο χρήμα, ανοικτές γραμμές ανεφοδιασμού και απεριόριστη επιμελητειακή υποστήριξη. Κι ωστόσο οι αδύναμοι της σύγκρουσης, οι Houthis (μαζί με τον υεμενίτικο στρατό), αποδείχθηκαν ικανοί να εξελίσσονται διαρκώς. Φτάνοντας πρόσφατα στο σημείο να μπορούν να κτυπούν αεροδρόμια και αγωγούς της σαουδικής αραβίας πολύ μακριά απ’ την «πρώτη γραμμή».

Οι επιτυχίες των Houthis και των συμμάχων τους είναι σημαντική ήττα για το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι, αλλά είναι επίσης καρφί στο μάτι τόσο της Ουάσιγκτον (και του Τελ Αβίβ) όσο και του Παρισιού και του Λονδίνου που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο είναι παρόντες στον πόλεμο για τον έλεγχο του κόλπου του Aden. Δεν εννοούμε μόνο τις πωλήσεις όπλων στους επιτιθέμενους· αλλά και την πιο άμεση συμμετοχή μέσω “ειδικών” καραβανάδων, ενδεχομένως και δικών τους μισθοφόρων.

Παρότι η σφαγή στην υεμένη (περί σφαγής πρόκειται: τουλάχιστον 20.000 υεμενίτες, στο μεγαλύτερο μέρος τους γυναίκες και παιδιά, έχουν δολοφονηθεί άμεσα με αεροπορικούς βομβαρδισμούς, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες είναι εκείνοι που ζουν οριακά και μόνο μέσω της “ανθρωπιστικής βοήθειας” του οηε…) δεν θα τελειώσει αύριο, η έκβαση αυτού του “ξεχασμένου πολέμου” προστίθεται στους πρωτοκοσμικούς ιμπεριαλιστικούς πονοκεφάλους…

Τεχεράνη 1

Τρίτη 9 Ιούλη. Την ίδια μέρα που η δημοκρατία γιόρταζε στο ελλαδιστάν, τέλειωνε η προθεσμία δύο μηνών που είχε δώσει η Τεχεράνη στα ευρωπαϊκά κράτη που έχουν υπογράψει την 5+1 συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα – JCPOA (γαλλία, γερμανία, αγγλία) για να κάνουν κάτι πρακτικό και αξιόπιστο που να υπερφαλαγγίζει τις αμερικανικές “κυρώσεις”. Το ιρανικό καθεστώς ανακοίνωσε χτες ότι “δεν είδε φως” – και ότι κατά συνέπεια θα αυξήσει το επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου. Απ’ το 3,67% (το όριο της συμφωνίας του 2015) στο 4%, με προοπτική, σε δεύτερη φάση, το 5%.

Ενώ μ’ αυτά τα επίπεδα εμπλουτισμού η Τεχεράνη απέχει πολύ απ’ το σημείο που το ουράνιό της θα μπορούσε να έχει στρατιωτική χρήση (90%), τυπικά “παραβιάζει την συμφωνία”. Συμβολικά; Ναι – αλλά την παραβιάζει. Δεν θα αυξήσει τον αριθμό των φυγοκεντρητών (το όριο της JCPOA είναι οι 5.060) ούτε την τεχνολογία που επιτρέπεται να χρησιμοποιεί – αλλά τυπικά υπάρχει παραβίαση. Είναι αυτό ένα “μέτρο πίεσης” της Τεχεράνης προς το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο να “πείσουν” τις εταιρείες τους να αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο (παρακάπτωντας το αμερικανοκρατούμενο swift και τις υπόλοιπες απειλές); Έτσι μοιάζει… Αλλά…

Αν και σαν κράτη οι ευρωπαίοι συνεταίροι της συμφωνίας 5+1 εμφανίζονται (τουλάχιστον στα λόγια) διατεθειμένοι να μην σεβαστούν τις αμερικανικές τιμωρίες, δεν συμβαίνει το ίδιο για τις (ιδιωτικές) καπιταλιστικές επιχειρήσεις τους: προφανώς οι ιδιοκτήτες τους είτε φοβούνται μην χάσουν αμερικανικές δουλειές, είτε δεν έχουν εμπιστοσύνη στην «προστασία» που θα μπορούσαν να έχουν απ’ τα κράτη τους απέναντι στην αμερικανική οργή.

Προφανώς το ιρανικό καθεστώς δεν είναι ανόητο ώστε να μην καταλαβαίνει την όποια διαφορά ανάμεσα σε κρατικές και επιχειρηματικές αποφάσεις στον δυτικό καπιταλισμό. Επιπλέον, όταν το Λονδίνο προχωράει στην κατάσχεση ιρανικού τάνκερ, και μάλιστα τόσο μακριά (ή τόσο κοντά…) από την επικράτεια της αυτού μεγαλειότητας, στο Γιβραλτάρ (δείχνοντας έτσι ότι παρά τις «αντιρρήσεις» του για την αμερικανική πολιτική τελικά την εφαρμόζει), είναι απίθανο να «συγκινηθεί» με τον εμπλουτισμό του ιρανικού ουρανίου στο 4% ή στο 5%. Το Παρίσι και το Βερολίνο, με τα επιπλέον μέτωπα που έχουν με την Ουάσιγκτον (αλλά και τις επιμέρους συγκλίσεις, ειδικά το πρώτο) κάνουν επίσης τους δικούς τους λογαριασμούς.

Η πραγματική (και πρακτική) υποστήριξη στην Τεχεράνη έρχεται απ’ την Μόσχα και το Πεκίνο. Απέναντι σ’ αυτούς τους συμμάχους το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να παρατραβήξει το σκοινί του εμπλουτισμού· θα τους δυσκολέψει, απ’ την στιγμή που δεν υποστηρίζουν ανοικτά τον πυρηνικό εξοπλισμό της. Ο «πολύς εμπλουτισμός» (δηλαδή μια παραβίαση της συμφωνίας 5+1 απ’ την Τεχεράνη που θα ξεπεράσει το συμβολισμό) δεν είναι «παραγωγικός».

 

Τεχεράνη 2

Τρίτη 9 Ιούλη. Βρισκόμαστε λοιπόν ακόμα στο τετράγωνο νούμερο 1. Το φιλεύσπλαχνο ψόφιο κουνάβι φρέναρε την πυραυλική επίθεση στο ιράν (μετά την κατάρριψη του αμερικανικού drone) κυρίως επειδή η στρατιωτική πτέρυγα του αμερικανικού καθεστώτος έχει αντιρρήσεις με την πολεμοκάπηλη κάψα των «σωματοφυλάκων» (Pompeo, Bolton και cia): ξέρει τι σημαίνουν αμερικανικά πτώματα… Αλλά δεν θα έπρεπε να αποκλειστεί μια κλιμάκωση των προβοκατσιών κατά του ιράν απ’ αυτή την «πολιτική» φράξια του αμερικανικού βαθέος κράτους, που δουλεύει συστηματικά σε συνεργασία με το Τελ Αβίβ, το Ριάντ και τα εμιράτα.

Μιας και η πρώτη προτεραιότητα του ιρανικού καθεστώτος είναι να αποφύγει έναν πόλεμο, είναι η ολοκλήρωση της οργανικής συμμαχίας του με την Μόσχα και το Πεκίνο που θα λειτουργήσει πράγματι αποτρεπτικά· και όχι το γεγονός ότι το ψόφιο κουνάβι νοιώθει πολύ βολικότερα με τον οικονομικό πόλεμο παρά με τον στρατιωτικό. Ούτε η πιθανότητα κάποιο ευρωπαϊκό κράτος να τα «σπάσει» ανοικτά με την Ουάσιγκτον.

Το «παράδειγμα» της βόρειας κορέας είναι διδακτικό· παρότι οι γεωγραφικοί παράγοντες (το γεγονός δηλαδή ότι η Πγιονγκγιάνγκ έχει σύνορα και με την Μόσχα και με το Πεκίνο) κάνουν, πράγματι, διαφορά. Η νούμερο 1 προτεραιότητα του μπλοκ του Βλαδιβοστόκ ήταν (και σωστά) να βραχυκυκλώσει τον αμερικανικό μιλιταρισμό. Πέτυχε ως τώρα. Στο βήμα νούμερο 2, δηλαδή στην άρση κάποιων απ’ τις αμερικανικές κυρώσεις, δεν τα έχει καταφέρει – προσπαθεί να τις σπάσει υπόγεια και ανεπίσημα.

Για όσον καιρό ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός ανεμίζει την πιθανότητα πολέμου κατά του ιράν, η Τεχεράνη θα έχει δυσκολίες να αντιμετωπίσει κάπως αποτελεσματικά τις σε βάρος της «οικονομικές τιμωρίες», είτε πάνω είτε κάτω απ’ το τραπέζι. Ο ίδιος πολεμοκάπηλος Pompeo (ο special plus one του ελληνο-κυπρο-ισραηλινού άξονα, για να μην ξεχνιόμαστε…) αφού δεν κατάφερε ακόμα τον βομβαρδισμό του ιράν, πρόλαβε και βγήκε χτες για να απειλήσει με «ακόμα μεγαλύτερη απομόνωση και κυρώσεις» με αφορμή την αύξηση του εμπλουτισμού… Πράγμα που δείχνει την πραγματική ενότητα των δύο μορφών πολέμου (οικονομικός, στρατιωτικός) όπως αυτή έχει ωριμάσει στα αμερικανικά σκατοκέφαλα, κατ’ αρχήν σε σχέση με την Τεχεράνη.

Στο κάτω κάτω το ιράν έχει σύνορα με την ρωσία (στην Κασπία) – ενώ μεταξύ ιράν και κίνας μεσολαβεί το αφγανιστάν: ένα γεωγραφικό σημείο όπου πράγματι πονάει (και στρατιωτικά) η Ουάσιγκτον…

Απαγορεύεται η είσοδος

Σάββατο 1 Ιούνη. Να λοιπόν μια “τριμερής” στην οποία, αν υπήρχε συμμετοχή του εξοχότατου τενεκεδένιου, σίγουρα θα μπορούσε να κορφώνεται ότι είναι “ηγέτης παγκόσμιας εμβέλειας”. Αλλά φευ σ’ αυτήν την “τριμερή” που θα γίνει κάποια στιγμή στα μέσα του μήνα στην Ιερουσαλήμ απαγορεύεται η είσοδος σε ανηλίκους.

Τρεις “σύμβουλοι ασφαλείας”, απ’ το Τελ Αβίβ, την Ουάσιγκτον και την Μόσχα, πρόκειται να συναντηθούν για να… Για να… τι; Δεν είναι αντίπαλοι οι δύο πρώτοι με τον εκ ρωσίας;

Είναι. Κι αν μια τέτοια συνάντηση (“για περιφερειακά ζητήματα”) είναι ακόμα εφικτή, είναι επειδή το κάθε κράτος απ’ τα τρία προσπαθεί “να πάρει μέτρα”των άλλων δύο, αλλά σ’ αυτό το context. Δεν θα έπρεπε να φαντάζεται κανείς κάτι σαν «Γιάλτα»: δεν θα μοιράσουν την περιοχή. Το πιθανότερο είναι να ξαναδιατυπώσει η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ τις απαιτήσεις τους προς την Μόσχα, και το ανάποδο.

Αυτό που η ασταμάτητη μηχανή προτείνει προκαταβολικά να συγκρατηθεί είναι το Τελ Αβίβ, παρότι είναι ευτυχές που στην Ουάσιγκτον κουμάντο κάνει «το καλύτερο που θα μπορούσαμε ποτέ να έχουμε», καταλαβαίνει ότι πιθανόν να μην φτάνει. Με την Τεχεράνη (ή τους εκπαιδευμένους απ’ αυτήν) τόσο κοντά όχι μόνο στα βόρεια αλλά και στα ανατολικά σύνορά του, το ρατσιστικό ισραηλινό καθεστώς φαίνεται να θέλει κάποιες ρωσικές εγγυήσεις· η συμμαχία με την Ουάσιγκτον δεν είναι αρκετή.

Κατά συνέπεια, στην ερώτηση γιατί η Μόσχα συμμετέχει σε μια τέτοια «hard core τριμερή» η απάντηση είναι απλή: επειδή έχει νικήσει (στο συριακό πεδίο μάχης…)

Απλά πράγματα

Παρασκευή 31 Μάη.Δε νομίζω ότι οποιοσδήποτε έχει εξοικείωση με την κατάσταση στην περιοχή, είτε έχει εξετάσει τις αποδείξεις είτε όχι, έχει βγάλει άλλο συμπέρασμα πέρα απ’ το ότι αυτές οι επιθέσεις έγιναν απ’ το ιράν ή τους αντικαταστάτες του…

Αυτά είπε ο γνωστός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του ψοφιοκουναβιστάν Bolton, ευρισκόμενος στο Λονδίνο (εν όψει της επίσκεψης του ψόφιου κουναβιού αυτοπροσώπως τις επόμενες ημέρες). Είναι απλό, και δεν χρειάζεται απόδειξη, γιατί αρκεί που το λέει ο Bolton: τα τέσσερα δεξαμενόπλοια στη θάλασσα των εμιράτων τα κτύπησε η Τεχεράνη. Παρόλο, όμως, που δεν χρειάζονται αποδείξεις (είπε) η Ουάσιγκτον θα δώσει μερικές. Από βδομάδα. Είναι large…

Αλλά φαίνεται ότι το πρόβλημα του Bolton δεν είναι οι «αποδείξεις» του. Είναι το ψόφιο κουνάβι, που του αρέσει το πόστο του προέδρου και θέλει να ξαναεκλεγεί του χρόνου. Το ψόφιο κουνάβι έχει μεγάλη βεβαιότητα για την αποτελεσματικότητα των «οικονομικών μέτρων» του και δεν ψήνεται στο πολύ αίμα. Είναι ανθρώπινο: αυτό είναι το όριο ιμπεριαλιστικής αντίληψης ενός κτηματομεσίτη.

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι το ψόφιο κουνάβι σκέφτεται να απολύσει τον Bolton. Αφού, όπως είπε χαριτολογώντας, «αν ήταν στο χέρι του John τώρα θα είχαμε 4 πολέμους». Ο Bolton και οι υπόλοιποι σωματοφύλακες έχασαν την εμπιστοσύνη του ψόφιου κουναβιού όταν του υποσχέθηκαν έναν εύκολο και αναίμακτο θρίαμβο στη βενεζουέλα, για να καταλήξουν σε διαδοχικές αποτυχίες. Και, για να το πούμε κομψά, σε ρεζίλεμα.

Το ερώτημα της ασταμάτητης μηχανής είναι: ποιος θα προλάβει να σχολάσει ποιον; Ο ακόμα πιο φασίστας Pence είναι πάντα αντιπρόεδρος· και περιμένει…

Παλιά πιόνια

Πέμπτη 30 Μάη. «Εμπορικός» πόλεμος εναντίον του Πεκίνου. «Εμπορικός» πόλεμος εναντίον της Μόσχας. «Εμπορικός» πόλεμος εναντίον της Τεχεράνης. Στρατιωτικές κινήσεις εναντίον και των τριών. Φαίνεται ότι το ψοφιοκουναβιστάν κινείται μονοδιάστατα με βάση την μεγάλη σκακιέρα (the grand chessboard: american primacy and its geostrategic imperatives) του γνωστού Zbigniew Brzezinski. Εκδόθηκε το 1997, για να αποτραπεί εκείνο που συμβαίνει ήδη: η συμμαχία Πεκίνου – Μόσχας – Τεχεράνης… Μάλιστα ο Brzezinski δεν είχε προβλέψει ότι στην «ευρασιατική συμμαχία» θα μπορούσαν να συγκλίνουν η Άγκυρα και η Ισλαμαμπάντ…

Αν η Ουάσιγκτον έκανε μια πραγματική προσπάθεια για να εμποδίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αυτή ήταν ο προληπτικός πόλεμος (κατά της τρομοκρατίας)· «προληπτικός», όμως, όχι κατά της «τρομοκρατίας» αλλά κατά της πιθανότητας να προκύψει κάπου στην ευρασία ένας ισχυρός ανταγωνιστής. Ήταν λοιπόν το 2001 (με την εισβολή στο αφγανιστάν) και το 2003 (με την εισβολή στο ιράκ). Το γεγονός ότι εν έτει 2019 δεν έχει καταφέρει να αποτρέψει την δημιουργία του βασικού «εχθρικού» τριγώνου απομονώντας μεταξύ τους τις κορυφές μπορεί να ξεπεραστεί με επίθεση στο σύνολό του;

Το αντίπαλο στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό (επίσης ιμπεριαλιστικό) μπλοκ έχει ήδη διαμορφωθεί – δεν μπορούμε να κάνουμε τους ανήξερους. Η τωρινή φάση της όξυνσης μοιάζει σα να έχει έναν έσχατο στόχο για την Ουάσιγκτον και τους δικούς της (ελάχιστους δηλωμένους ανοικτά, προς το παρόν) συμμάχους: το να αφαιρέσουν συμμάχους απ’ το «ευρασιατικό» μπλοκ, καθυστερώντας, εμποδίζοντας, προβοκάροντας την οικονομική του βάση. Κάνοντας την συμμετοχή τους στα ευρασιατικά project οικονομικά δυσβάστακτη (αυτό αφορά και την ε.ε.)

Δεν είναι βέβαιη η απόδοση αυτού του αμερικανικού σχεδιασμού (στο βαθμό που υπάρχει και έχει κάποια συνοχή). Σε κάθε περίπτωση, επειδή τις επιθετικές πρωτοβουλίες της αναλαμβάνει η Ουάσιγκτον, έχει κάνει και την μεγαλύτερη (σχετικά) χρήση των όπλων της· χωρίς ως τώρα να έχει επιτύχει οτιδήποτε που να μπορεί να θεωρήσει σταθερή νίκη.

Μέση Ανατολή – μέσω μακρινής

Τετάρτη 29 Μάη. Ευρισκόμενο στο Τόκιο το ψόφιο κουνάβι έκανε κάποιες δηλώσεις σε σχέση με το ιράν. Του είδους «εμείς δεν θέλουμε πόλεμο, ούτε να αλλάξουμε το καθεστώς θέλουμε – μόνο ειρήνη και να μην υπάρχουν πυρηνικά». Για να προσθέσει «το ιράν είναι σπουδαίο έθνος, μπορεί να κάνει πολλά… Αλλά…»

Το ότι αναλώθηκε λέγοντας μερικές κουβέντες για το ιράν απ’ το Τόκιο δεν είναι ανεξήγητο για το ψόφιο κουνάβι. Το ιαπωνικό καθεστώς (που αγοράζει πετρέλαιο απ’ το ιράν αλλά τώρα πρέπει να ζητάει την αμερικανική άδεια…) εμφανίζεται διατεθειμένο να κάνει τον μεσολαβητή μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον για να «αποκλιμακωθεί η ένταση». Ο ιρανός υπ.εξ. Zarif πέρασε απ’ το Τόκιο στις 16 Μάη, στην τουρνέ που κατέληξε στο Πεκίνο και στη Μόσχα. Αυτός ο συνδυασμός γεγονότων (η μεσολαβητική διάθεση του Τόκιο και οι έπαινοι του ψόφιου κουναβιού για το οικονομικό potential της Τεχεράνης) θυμίζουν έντονα την ψοφιοκουναβική στάση απέναντι στην Πγιονγκγιάνγκ. Και θεωρείται «θετική εξέλιξη».

Το θέμα είναι ότι το ψόφιο κουνάβι είναι τόσο βιτρίνα όσο δεν γίνεται. Θεωρητικά εξακολουθεί να λέει τον Kim «φίλο» του, και εξακολουθεί να κοκορεύεται για την «σπουδαία σχέση» τους. Στο Hanoi όμως δεν έπαιξε τάβλι μαζί του. Ακολούθησε, την στιγμή που χρειάστηκε, τις οδηγίες του «πομπηία» και των υπόλοιπων: αναποδογύρισε το τραπέζι και «πάγωσε» κάθε διαπραγμάτευση. Τα «καλά λόγια» έχουν μείνει· όπως και όλες οι κυρώσεις / απαγορεύσεις, παρά τις μεσολαβητικές προσπάθειες της Σεούλ…

Αν το ψόφιο κουνάβι είχε τον έλεγχο κι αν εννοούσε τον «θαυμασμό του για το σπουδαίο ιρανικό έθνος και τις εξαιρετικές οικονομικές του δυνατότητες» δεν θα επέβαλε ποινές και τιμωρίες σε οποιονδήποτε συναλλάσσεται μαζί του· και δεν θα προκαλούσε επιπλέον τριβές με τους «ευρωπαίους συμμάχους» γι’ αυτό το θέμα.

Στον πόλεμο που έχει κηρύξει μονομερώς η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη η κύρια αφορμή είναι το γεγονός ότι η επιρροή της δεύτερης (μέσω και του μπλοκ της Αστάνα) έχει φτάσει ως τις όχθες της ανατολικής Μεσογείου. Εκείνοι που έχουν εξοργιστεί μ’ αυτήν την εξέλιξη (επειδή μεθόδευσαν στη συρία τα αντίθετα) είναι κυρίως το Τελ Αβίβ και το Ριάντ – γι’ αυτά τα καθεστώτα η ήττα στη συρία είναι πολλαπλάσια οδυνηρή. Και τα δύο αυτά κράτη – μέλη του άξονα έχουν οργανική συμμετοχή στην τωρινή αμερικανική επιθετικότητα· και δεν τρέφουν κανένα θαυμασμό για το «σπουδαίο ιρανικό έθνος». Το αντίθετο.

Όταν το ψόφιο κουνάβι μαζί με τους σωματοφύλακες προωθεί (χωρίς επιτυχία ως τώρα) ένα «αραβικό νατο κατά του ιράν» μπορεί να έχει κυρίως στο μυαλό του να πουλήσει ακόμα περισσότερα όπλα. Ωστόσο απευθύνεται σε συμμάχους· που για να αγοράσουν τα αμερικανικά όπλα θέλουν ανταλλάγματα και δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον. Σ’ αυτό το νταραβέρι το ψόφιο κουνάβι δεν γίνεται ψόφιο κουνέλι.

Το μέγιστο που μπορεί να κάνει το ψόφιο κουνάβι (και αυτό είναι που κάνει) είναι να κοροϊδεύει όσους μπορεί, για όσο καιρό μπορεί. Ως εκεί φτάνουν οι «πολιτικές ικανότητες» ενός μεσίτη / πλυντηριά! Αυτό που του είπε ο Abe, ότι δηλαδή ο ιαπωνικός καπιταλισμός είναι πελάτης του ιρανικού πετρελαίου και θίγεται απ’ τις απαγορεύσεις, μπορεί να το καταλάβει. Δεν μπορεί όμως να το απαντήσει με τίποτα περισσότερο από «καλά λόγια» και υποσχέσεις ότι «δεν είμαι παλιάνθρωπος, είμαι ειρηνοποιός».

Ο Abe σχεδιάζει να πάει στην Τεχεράνη κάποια στιγμή τον ερχόμενο Ιούνιο, για μεσολαβητής. Όσες κυρώσεις κι αν επιβάλει η Ουάσιγκτον κάτι τέτοια δεν μπορεί να τα εμποδίσει. Μπορεί, μόνο, να παραστήσει “στο καλό και με τη νίκη!”

Πριν ξεσπάσει η καταιγίδα τα σύννεφα κουνιούνται· μπορεί ακόμα, εδώ ή εκεί, να τρυπώσει και λίγος ήλιος…

(φωτογραφία: Το ψόφιο κουνάβι με τον ιάπωνα ακροδεξιό πρωθυπουργό στις 26 Μάη, στο Τόκιο)

Εντελώς ειρηνικά

Kυριακή 26 Μάη. Ε, ναι λοιπόν, είναι επίσημο, είναι βέβαιο, είναι μια αλήθεια με μακρύ φυτίλι! Με επίσημη ανακοίνωσή του το αμερικανικό πεντάγωνο, δια του ναυάρχου Michael Gilday, γνωστοποίησε ότι πιστεύει με υψηλό βαθμό βεβαιότητας ότι οι ιρανοί κτύπησαν τα 4 τάνκερ πρόσφατα, όπως επίσης οι ιρανοί κτύπησαν τον σαουδαραβικό αγωγό – μέσω των proxies τους στην υεμένη. Πιστεύει επίσης (το αμερικανικό πεντάγωνο) πάντα με υψηλό βαθμό βεβαιότητας, ότι οι διαταγές προήλθαν απ’ τα ανώτατα κλιμάκια του ιράν…

Εννοείται πως οι με μεγάλο βαθμό βεβαιότητας δεν έδωσαν καμία απόδειξη των ισχυρισμών τους. Ελάτε όμως στη θέση τους: κάθε φορά που πρέπει να δώσουν αποδείξεις, κάτι σκαρώνουν που ύστερα αποδεικνύεται μαϊμουδιά – και εκτίθενται. Δεν είδατε τι χαμός γίνεται πλέον με τις δήθεν «αποδείξεις» για την επίθεση με χημικά του Άσαντ στη Douma; (Αποδείχθηκε, αυτή τη φορά κυριολεκτικά, πως κάπου «χάθηκε» η έκθεση συγκεκριμένων επί τόπου ερευνητών που πιθανολογούσε ισχυρά και με στοιχεία ότι η επίθεση έγινε απ’ τους αντικαθεστωτικούς). Καλύτερα, λοιπόν, να μείνουν στην άκρη οι αποδείξεις. Αρκεί η «πίστη» των αμερικάνων καραβανάδων. Στο κάτω κάτω ο θεός κρίνει…

Αλλά δεν είναι μόνο η «πίστη» για όσα έχουν γίνει ήδη… Ακόμα σημαντικότερη είναι η «πίστη» τους για τα μελλούμενα: έχουμε πολλαπλές αξιόπιστες αναφορές ότι ιρανικές proxie ομάδες σκοπεύουν να επιτεθούν σε αμερικάνους στρατιώτες στη μέση Ανατολή είπε ο αρχικαραβανάς Gilday.

Ελάτε και πάλι στη θέση τους. Έχουν λίγους αλλά εκλεκτούς στρατηγικούς συμμάχους στην περιοχή, με πρώτο και καλύτερο το Τελ Αβίβ (παρεπιπτόντως είναι στρατηγικός σύμμαχος και του ελλαδιστάν, για να μην ξεχνιόμαστε). Οι οποίοι σύμμαχοι έχουν «αξιόπιστες πληροφορίες ότι…» Να πεις ότι είναι ψεύτες; Δεν γίνεται. Άρα..

Άρα, για εντελώς “ειρηνικούς” λόγους, και για να φοβηθούν οι ιρανοί proxies (ε;) το ψόφιο κουνάβι αποφάσισε να στείλει έξτρα 1.500 πεζοναύτες στη μέση Ανατολή. Δεν διευκρίνισε που, αλλά φαίνεται ότι θα είναι “κάπου στην αραβική χερσόνησο” – δεδομένου ότι η αποστολή πλασσάρεται σαν “προστασία κατά της ιρανικής επιθετικότητας”.

Ο αριθμός είναι όντως μικρός. Αλλά δεν είναι η μόνη κίνηση με δηλωμένο στόχο το ιράν απ’ τους “εμείς δεν θέλουμε πόλεμο”. Είναι μία ακόμα, στη σειρά. Που συνοδεύεται απ’ την αποστολή μιας δεκάδας πολεμικών αεροπλάνων επιπλέον, καθώς και άγνωστου αριθμού drones. Παρεπιπτόντως: το αμερικανικό πεντάγωνο έχει ήδη 70.000 πεζοναύτες στην περιοχή, κυρίως σε βάσεις στο μπαχρέιν και στο κατάρ. Λίγο παραπάνω από 5.000 βρίσκονται στο ιράκ, και περίπου 2.000 στη συρία (όπου κάθονται μέχρι να φύγουν…)

Μια παλιά καθεστωτική κοινοτοπία έλεγε ότι “όποιος θέλει ειρήνη ας ετοιμάζεται για πόλεμο”. Κι όποιος θέλει πόλεμο για τί να ετοιμάζεται;

Τεχεράνη

Kυριακή 26 Μάη. Απέναντι σ’ αυτήν την «βήμα βήμα» επιχείρηση του άξονα Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ – Ριάντ, που περιλαμβάνει όχι μόνο την συγκέντρωση όπλων και ενόπλων αλλά και την κατασκευή επιπλέον «ενοχής» της, τι μπορεί να κάνει η Τεχεράνη;

Η χθεσινή απειλή ότι θα βουλιάξει τα αμερικανικά πλοία (αν κάνουν καμμιά βλακεία…) χάρη σε «μυστικά όπλα» που διαθέτει, μπορεί να είναι χρήσιμη στο εσωτερικό, αλλά κατά τα άλλα είναι βλακώδης. (Αν θέλεις να αποτρέψεις κάποιον του δείχνεις από τι κινδυνεύει· αλλιώς μπλέκεις στον πόλεμο που θες να αποφύγεις).

Η ταπεινή άποψή μας είναι ότι το ιρανικό καθεστώς δεν κινδυνεύει από χερσαία εισβολή: ο αμερικανικός στρατός ούτε θέλει ούτε μπορεί κάτι τέτοιο. Αντίθετα κινδυνεύει από αεροπορικές / πυραυλικές επιθέσεις, και μάλιστα από απόσταση. Κινδυνεύει, επίσης, να γίνει «πειραματόζωο» για την χρήση απ’ την μεριά του ψοφιοκουναβιστάν κάποιου καινούργιου «εντυπωσιακού» όπλου, όπως για παράδειγμα οι βόμβες ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Στην περίπτωση του ιράν η Ουάσιγκτον φτιάχνει συστηματικά τον «ιδανικό κακό», όπως έκανε και κατά του βορειοκορεατικού καθεστώτος. Σε αντίθεση, όμως, με την Πγιονγκγιάνγκ, η Τεχεράνη δεν διαθέτει πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές που να μπορούν να κτυπήσουν το αμερικανικό έδαφος· και οι αμερικανικοί στόχοι στη μέση Ανατολή είναι μεν υπαρκτοί, αλλά (αν το ψοφιοκουναβιστάν αποφασίσει να…) έχουν «προϋπολογιστεί» απ’ το πεντάγωνο.

Το βασικότερο, σχεδόν το μοναδικό που χρειάζεται η Τεχεράνη, είναι να αποτρέψει μια επίθεση εναντίον της. Και γι’ αυτό μία μόνο απάντηση διακρίνεται: να ενισχύει και να επισημοποιήσει τις (στρατιωτικές) σχέσεις της και με το Πεκίνο, και με την Μόσχα και με την Άγκυρα. Το μπλοκ της Αστάνα είναι υποχρεωμένο να “διευρύνει” κατά κάποιον τρόπο την εμβέλειά του.

Δεν είναι ότι αυτοί οι στρατοί θα τρέξουν να φυλάξουν το ιρανικό καθεστώς αν δεχθεί αμερικανική επίθεση. Είναι κάτι ελαφρά διαφορετικό: ότι οι φασίστες στην Ουάσιγκτον, στο Τελ Αβίβ και στο Ριάντ θα ξανασκεφτούν μία, δυο, τρεις, πολλές φορές ποιές θα μπορούσαν να είναι οι όποιες ρωσικές, τουρκικές ή κινεζικές «απαντήσεις» σε μια τέτοια επίθεση. Επιπλέον μια σειρά άλλων κρατών (π.χ. το Βερολίνο ή το Παρίσι) θα αποκτήσουν ένα περιθώριο να «καταγγείλλουν» προληπτικά μια επίθεση (στο ιράν) που θα μοιάζει με επίσημη κήρυξη παγκόσμιου πολέμου.

Μέσα στο μήνα που τελειώνει σε λίγο, ο ιρανός υπ.εξ. έκανε τις επαφές του και με την Μόσχα και με το Πεκίνο (αλλά και με την Ισλαμαμπάντ) – υποθέτουμε όχι μόνο για το «απαγορευμένο» πετρέλαιο. Ας ευχηθούμε ότι ο άξονας έχει θορυβηθεί…