Δευτέρα 27 Απρίλη (00.24) >> Ας πούμε: αυτόν τον αφροαμερικάνο μαθηματικό.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει ανοίξει με δύναμη τα μάτια του κόσμου σε μια εκπληκτική πραγματικότητα σχετικά με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
Οι υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί στρατηγοί και οι πυρηνικοί επιστήμονες είναι βαθιά ριζωμένοι στην ηθική φιλοσοφία του Ιμμάνουελ Καντ.
Η καυστική ειρωνεία εδώ είναι ότι αυτή ακριβώς ήταν η πνευματική κατάσταση ολόκληρου του δυτικού κόσμου και της ίδιας της Αμερικής, πριν το Manhattan Project πυροδοτήσει την πρώτη ατομική βόμβα.
Η ανάγνωση και η συζήτηση για τον Καντ δεν ήταν απλώς ένα χόμπι· ήταν μια αναμενόμενη, υποχρεωτική ιεροτελεστία για ουσιαστικά όλους τους Ευρωπαίους θεωρητικούς φυσικούς.
Πριν από το Manhattan Project, ήταν σχεδόν αδύνατο να βρεθεί έστω και ένας Ευρωπαίος επιστήμονας υψηλού επιπέδου που να μην είχε μελετήσει εντατικά τον Καντ. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν καταβρόχθιζε ήδη την «Κριτική του Καθαρού Λόγου» από την ηλικία των δεκατριών ετών. Ο Νιλς Μπορ, ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ και οι σύγχρονοί τους δεν ήταν μόνο απλοί άνθρωποι-αριθμομηχανές, ήταν και τιτάνες βουτηγμένοι στην καντιανή φιλοσοφία.
Η αυστηρή κατηγοριοποίηση της εμπειρικής επιστήμης από τον Καντ και οι κατηγορικές θεωρίες του για την ηθική χρησίμευσαν ως ζωτική πυξίδα. Συνέδεσε την επιστημονική έρευνα με την ανθρώπινη συνείδηση, απαιτώντας από τους ανθρώπους της επιστήμης να υπακούουν σε έναν ανώτερο ηθικό νόμο.
Κατανοήστε ότι η ατομική βόμβα που κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια του Manhattan Project υλοποιήθηκε μόνο επειδή ο αμερικανικός στρατός τρομοκρατούσε τους επιστήμονες με προπαγανδιστικές απειλές ότι ο Χίτλερ βρισκόταν στα πρόθυρα της κατασκευής ενός πυρηνικού όπλου για να καταστρέψει τον κόσμο. Ακόμα και υπό αυτόν τον παγκόσμιο πανικό, το στρατιωτικό κατεστημένο ήξερε ακριβώς ποιον δεν μπορούσε να εμπιστευτεί. Κορυφαία μυαλά όπως ο Einstein στερήθηκαν σκόπιμα τις άδειες ασφαλείας και αποκλείστηκαν από τις λεπτομέρειες του έργου. Ο λόγος ήταν επειδή το κράτος αναγνώρισε ότι ένας ένθερμος φιλόσοφος και ένας άκαμπτος ειρηνιστής δεν θα μπορούσε ποτέ να οπλοποιηθεί.
Ακόμα και μετά την κατασκευή της βόμβας, η συνείδηση της επιστημονικής κοινότητας επαναστάτησε. Εβδομήντα επιστήμονες απ’ το Εργαστήριο Μεταλλουργίας του Σικάγο έκαναν μια απελπισμένη έκκληση παρακαλώντας τον πρόεδρο Truman να μην ρίξει την πυρηνική κόλαση στου ιάπωνες αμάχους. Πρότειναν να γίνει μια επίδεξη της βόμβας σ’ ένα ερημικό νησί, έτσι ώστε να επιταχυνθεί η ιαπωνική παράδοση. Αλλά η μιλιταριστική μηχανή έκανε εκείνο που ξέρει καλύτερα απ’ όλα: υπέκλεψε την έκκληση φροντίζοντας να μην παραδοθεί έγκαιρα στον Truman.
Μόλις οι ραδιενεργές στάχτες απλώθηκαν πάνω απ’ την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, ο τρόμος προκάλεσε μια απότομη φιλοσοφική αφύπνιση. Η ενοχή είναι αποπνιχτική, και η αντίθεση στα ατομικά όπλα μέσα στις γραμμές των επιστημόνων εκτοξεύτηκε από μια αρχική χούφτα διαφωνούντων σε χιλιάδες.
Το 1955 ο Einstein και ο φιλόσοφος Bertrand Russel δημοσιοποίησαν το Μανιφέστο Russel-Einstein που προκάλεσε μια σειρά συνεδρίων των κορυφαίων επιστημόνων και τελικά μια εκστρατεία για τον πυρηνικό αφοπλισμό.
Αλλά η κυβέρνηση των ΗΠΑ έμαθε ένα μάθημα απ’ το Manhattan Project και την ηθική εξέγερση που ακολούθησε. Έγινε σαφές ότι οι επιστήμονες με συνείδηση είναι επικίνδυνοι. Το πολιτικοστρατιωτικό κατεστημένο συνειδητοποίησε ότι οι φυσικοί που σκέφτονται σα φιλόσοφοι και που τολμούν να ρωτήσουν γιατί κατασκευάζεται ένα όπλο και ποιες θα είναι οι ηθικές επιπτώσεις απ’ την χρήση του είναι υπαρξιακή απειλή για την εθνική ασφάλεια και την ανεξέλεγκτη κρατική εξουσία.
Η αντίδραση ήταν άμεση και δομική. Μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο το κράτος κατέκλυσε την επιστημονική κοινότητα με δισεκατομμύρια δολάρια μέσω του υπουργείου άμυνας, αλλά αυτός ο πακτωλός είχε συγκεκριμένη κοίτη: προοριζόταν αυστηρά για «εφαρμοσμένες επιστήμες». Τέρμα οι φιλοσοφικές σαχλαμάρες.
Οι κυβερνήσεις χρειάζονταν να εκπαιδεύσουν χιλιάδες υπάκοους φυσικούς με ιλιγγιώδη ταχύτητα για να κατασκευάζουν ραντάρ, πυραύλους και πυρηνικούς αντιδραστήρες. Τα πανεπιστημιακά προγράμματα αναθεωρήθηκαν ανελέητα. Η φιλοσοφία και η ιστορία αφαιρέθηκαν απ’ τις σπουδές και αντικαταστάθηκαν εξ ολοκλήρου από ψυχρό πραγματισμό και άψυχες εξισώσεις.
Δείτε τις συνέπειες τώρα. Αυτή η σχεδιασμένη λοβοτομή που παράγει μαζικά κυνικούς ειδικούς είναι ακριβώς η αιτία που σχεδόν κάθε σημαντική επιστημονική καινοτομία σήμερα ουσιαστικά προσανατολίζεται στην κατασκευή όπλων μαζικής καταστροφής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ολόκληρος ο επιστημονικός μηχανισμός της Δύσης και τα συμμαχικά σ’ αυτόν ακαδημαϊκά ιδρύματα μπορούν να κλείνουν άνετα τα μάτια στις απερίγραπτες, μηχανοποιημένες φρικαλεότητες σε βάρος όλου του παγκόσμιου νότου.
Τα αιματοβαμμένα χέρια δισεκατομμυριούχων και πολεμοκάπηλων μπορούν τώρα να πανηγυρίσουν: η βαρβαρότητα είναι επιστημονική. Και άρα υπεράνω κάθε κριτικής.