Tag: κράτος

Πόλεμος 3

Δευτέρα 16 Φλεβάρη (00.28) >> Ένας πόλεμος (και μάλιστα: ένα παγκόσμιος ενδοκαπιταλιστικός, διακρατικός πόλεμος) δεν αρχίζει με τις κανονιές! Εκεί κορυφώνεται!!! Έχει αρχίσει πολύ νωρίτερα, και συχνά έχει εξελιχθεί «συναινετικά» (απ’ την μεριά των υποτελών). Κι αλλοίμονο σ’ όλους όσους έχουν υποστηρίξει, από βλακεία ή δόλο (δεν κάνει διαφορά) αυτήν την εξέλιξή του, μόνο για να τρομάξουν (εντός ή εκτός εισαγωγικών) όταν η κορύφωση πέσει πάνω τους.

Η Nel Bonilla είναι άγνωστη σ’ εμάς και σ’ εσάς – συστήνεται ως ανθρωπογεωγράφος, ασχολούμενη με την μετανάστευση και την οργανωμένη (κρατική) βία.

Έχουμε για εσάς αποσπάσματα από μια πρόσφατη ανάλυσή της (στις 21 Δεκέμβρη 2025) και μια μεταγενέστερη συνέντευξή της (12 Φλεβάρη 2026). Στα πρώτα (ανοικτά), κάτω απ’ τον τίτλο Administrative Warfare & and the End of the Political: If “security” is all that matters, the distinction between civilian and soldier disappears (Διοικητικός πόλεμος και το τέλος του πολιτικού: αν η «ασφάλεια» είναι το μόνο που έχει σημασία, η διάκριση μεταξύ πολίτη και στρατιώτη εξαφανίζεται) ίσως ξαφνιαστείτε για την επιβεβαίωση (απ’ την μεριά της) κάποιων απ’ αυτά που υποστηρίζουμε εδώ και χρόνια για τον σε εξέλιξη 4ο παγκόσμιο πόλεμο. Κι ίσως νοιώσετε μια άβολη οικειότητα με το πρόσφατο παρελθόν το οποίο – δυστυχώς – δεν έγινε εκείνο που θα έπρεπε, ένα έσχατο προμήνυμα του κινδύνου, μια έσχατη έκκληση για ριζική ανα-διοργάνωση του (ταξικού, εργατικού) ανταγωνισμού.

Οι τονισμοί με bold και υπογράμμιση στο πρωτότυπο:

… Βλέπουμε μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και στον τρόπο που λειτουργεί απέναντι στους πολίτες του. Αυτή η αλλαγή, φυσικά, συνοδεύεται από πολλές ακόμη εξελίξεις (όπως υποδομές, οικονομικές, τη σημασία της τεχνολογίας διπλής χρήσης, τα μονοπώλια, τη ρητορική κ.λπ.), ωστόσο, ας δούμε απλώς αυτό το συγκεκριμένο παράδειγμα της προσπάθειας εξάλειψης της διαφωνίας στα δυτικά κράτη.

Στο κλασικό Φιλελεύθερο Κράτος (Νεωτερικότητα), ο πολίτης ήταν ένα «Υποκείμενο» που είχε μια εσωτερική ζωή, ιδιωτικές απόψεις και δικαιώματα που προϋπήρχαν του κράτους. Η δουλειά του κράτους ήταν να προστατεύει αυτήν την ιδιωτική σφαίρα.

Ενώ τώρα το κράτος σας συντηρεί, ναι, αλλά τώρα μόνο επειδή είστε το Ανθρώπινο Κεφάλαιο που χρειάζεται για τον «Μόνιμο Ανταγωνισμό» με τον αναδυόμενο Πολυπολικό Κόσμο.

Η λογοκρισία ως υγιεινιστική εκστρατεία

Τα τρέχοντα εργαλεία λογοκρισίας (π.χ. κυρώσεις, απελάσεις) είναι εξ ολοκλήρου διοικητικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την εξάλειψη απειλών. Αυτά δεν είναι νομικά εργαλεία και δεν υπάρχει προσδιορισμός ενός εγκλήματος που πρέπει να τιμωρηθεί.

Ως εκ τούτου, δεν πρόκειται πλέον για συζήτηση· δεν υπάρχει καμία προσπάθεια να διατηρηθεί η πατίνα της  δημοκρατίας. Αυτό συμβαίνει επειδή σε ένα καταφύγιο, πρέπει να απομακρύνετε τον σαμποτέρ. Η διαφωνούσα άποψη δεν είναι ούτε ηθική ούτε ανήθικη, ούτε αληθινή ούτε ψευδής· είναι αυστηρά σταθεροποιητική ή αποσταθεροποιητική .

Συνεπώς, οι κυρώσεις της ΕΕ αποτελούν ένα διοικητικό «υγειονομικό μέτρο» για την πρόληψη της «μόλυνσης» από ξένες αφηγήσεις και διαφωνούσες απόψεις. Ενώ εντός των ΗΠΑ, η απειλή απέλασης φοιτητών για «ιδεολογικούς λόγους» (π.χ. διαμαρτυρίες) σημαίνει ότι η διαμονή πλέον αποτελεί ουσιαστικά προνόμιο συμμόρφωσης .

Αυτό λειτουργεί με βάση το Ιατρικό, Τεχνοκρατικό ή ακόμα και Τεχνολογικό Μοντέλο πολέμου. Πείτε το όπως θέλετε. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η παραπληροφόρηση είναι ένας ιός ή ένα σφάλμα. Ο λογοκριτής είναι ο μηχανικός και η αφαίρεσή του είναι υποχρεωτική για τη σταθερότητα του συστήματος. Επιπλέον, ενώ η τιμωρία και η χρήση παραδειγμάτων είναι σίγουρα ένας από τους στόχους αυτών των τεχνικών λογοκρισίας, ο στόχος φαίνεται επίσης να είναι η πρόληψη της εμφάνισης και της εξάπλωσής τους: η διακοπή της «μολυσματικότητας» τους.

Σε μια πολιορκία ή μέσα σε ένα καταφύγιο, η διάκριση μεταξύ «Πολίτη» και «Στρατιώτη» εξαφανίζεται. Όλοι αποτελούν μέρος της άμυνας. (Σκεφτείτε την προσέγγιση «ολόκληρης της κοινωνίας» στις τρέχουσες προετοιμασίες για συγκρούσεις υψηλής και χαμηλής έντασης).

Εδώ, θα μπορούσε κανείς να πει ότι υπάρχει ένας πράσινος διάδρομος : ο διάδρομος της κοινής γνώμης που υποστηρίζει τον «Μανιχαϊστικό Μύθο» (Εμείς είμαστε καλοί, αυτοί είναι κακοί). Και μετά υπάρχει η κόκκινη ζώνη, όπου κάθε σκέψη που εξανθρωπίζει τον εχθρό ή αμφισβητεί την πολιορκία αποτελεί μέρος του υβριδικού πολέμου. Οποιαδήποτε διαφωνία που μπορεί να διατυπωθεί, όσο χαλαρά κι αν είναι, ως ευθυγράμμιση ή χρησιμότητα για έναν «στρατηγικό ανταγωνιστή» (Ρωσία, Κίνα, Ιράν, BRICS) είναι δυνητικά γειτονική με την προδοσία. Αυτό μας φέρνει ξανά πίσω στην αναβίωση της μανιχαϊστικής διχοτομίας στο εσωτερικό.

Υπάρχει όμως και μια νέα ποιότητα σε αυτόν τον διάδρομο απόψεων: Στην ουσία, έχει μετατραπεί σε σήραγγα, καθώς υπάρχει μόνο μία κατεύθυνση: προς τα εμπρός, προς την αντιπαράθεση με τη «Ζούγκλα», εάν ο δυναμισμός επιμένει. Δεν μπορείς να γυρίσεις πίσω μέσω της διπλωματίας, γιατί αυτό θα ήταν κατευνασμός· ούτε μπορείς να σταματήσεις μέσω της ουδετερότητας, η οποία θα ήταν συνενοχή με τον εχθρό.

Μέσω τέτοιων διαδικασιών, ο διάδρομος της κοινής γνώμης συρρικνώνεται στο ακριβές πλάτος της Στρατιωτικής Ανάγκης (ή τουλάχιστον σε αυτό που θεωρείται «ανάγκη» από τις διατλαντικές ελίτ εξουσίας). Η σφαίρα της νόμιμης διαμάχης (όπου μπορείς να συζητήσεις) κατατρώγεται από τη σφαίρα της συναίνεσης (όπου πρέπει να υπακούσεις) και τη σφαίρα της απόκλισης (όπου σε φιμώνουν).

Ο διάδρομος είναι ακριβώς τόσο πλατύς όσο η Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ (και ναι, υπάρχει κάτι τέτοιο όπως μακροπρόθεσμα σχέδια εντός του ΝΑΤΟ). Αν βγείτε έξω (π.χ., υποστηρίζοντας μια πολυπολική αρχιτεκτονική ασφάλειας), αποδυναμώνεστε, απονομισματοποιείστε, σας επιβάλλονται κυρώσεις ή απελαύνεστε.

Το νέο κοινωνικό συμβόλαιο ως μαφιόζικη προστασία

Το κλασικό φιλελεύθερο κοινωνικό συμβόλαιο ήταν μια συμφωνία: τα άτομα παραχωρούν κάποια αυτονομία στο κράτος με αντάλλαγμα την προστασία των δικαιωμάτων τους και την παροχή δημόσιων αγαθών, επιτρέποντας την προσωπική ελευθερία και την επιδίωξη της ευτυχίας. Με πολύ ακατέργαστες λέξεις, το παλιό κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ του πολίτη και του κράτους ήταν: παραιτούμαι από κάποια ελευθερία· εσύ μου δίνεις τάξη και ευημερία.

Το Κοινωνικό Συμβόλαιο του Καταφυγίου είναι: Παραιτούμαι από την ελευθερία μου, την πραγματικότητά μου και την ευημερία μου. Το κράτος προστατεύει την ύπαρξή του (και τις λειτουργικές ελίτ του) από έναν εχθρό (και ίσως μου επιτρέπει να επιβιώσω εντός των τειχών).

Φυσικά, αυτή η αφηγηματική κατασκευή βασίζεται σε προκείμενες που αναπτύχθηκαν εξαρχής μέσα από τον συρρικνούμενο διάδρομο της γνώμης και της συζήτησης. Πράγματι, το κράτος παραδέχεται ότι δεν μπορεί να σου προσφέρει μια «Καλή Ζωή» ή ευημερία. Συγκαλύπτει αυτή την αφήγηση λέγοντας «ο Κήπος πεθαίνει», ενώ ταυτόχρονα υπόσχεται να κρατήσει έξω τη νεοεμφανιζόμενη και απειλητική «Ζούγκλα». Η ταυτότητα του πολίτη ορίζεται πλέον έναντι ενός κοινού εχθρού.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, για να σωθείς, πρέπει να ευθυγραμμίσεις την εσωτερική σου πραγματικότητα με την αξιολόγηση της εξωτερικής απειλής του Κράτους. Πρέπει να αποδεχτείς τον «Μανιχαϊστικό Μύθο» χωρίς αμφιβολία. Πρέπει να διατηρήσεις την παραγωγικότητά σου, την λεγόμενη ανθεκτικότητα και την ιδεολογική σου ευθυγράμμιση χωρίς να υπονομεύσεις τη συνοχή ή τις στρατηγικές αφηγήσεις.

Τώρα, η ύπουλη φύση αυτού, αν δεν ήταν αρκετά τρομερή, είναι ότι βασίζεται στη λογική ότι ο πολίτης είναι πλέον ένας πόρος, αλλά όχι απλώς ένας οποιοσδήποτε πόρος: Είστε «ελεύθεροι» μόνο στο βαθμό που η ελευθερία σας κάνει το Καταφύγιο ισχυρότερο. Είστε ελεύθεροι να ψωνίζετε (να διατηρείτε την οικονομία) και ελεύθεροι να μισείτε τον εχθρό (να διατηρείτε το ηθικό). Δεν είστε ελεύθεροι να ανοίξετε την πόρτα, ούτε να κοιτάξετε μέσα από τυχόν παράθυρα που μπορεί να είναι ακόμα εκεί.

Κάτι θυμίζουν αυτά… Κάτι θυμίζουν…

Πόλεμος 4

Δευτέρα 16 Φλεβάρη (00.24) >> Αποσπάσματα απ’ την συνέντευξη της Nel Bonilla με τίτλο The Return of the Bunker State (Η επιστροφή του κράτους-καταφύγιο) στις 12 Φλεβάρη 2026:

Πρόσβαση μόνο για τα μέλη του δικτύου υποστήριξης…

Αν είστε μέλος κάντε login εδώ.
Αν θέλετε να γίνετε μέλος, δείτε εδώ (Υποστήριξη - Επικοινωνία) τις σχετικές οδηγίες.

Νεοκρατισμός (τροφή για σκέψη) 1

Τετάρτη 8 Ιούλη. Οι μετασχηματισμοί που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στον «δυτικό κόσμο» αρκετά πριν την «κρίση covid-19» και, κυρίως, η επανεμφάνιση της μορφής – κράτος σαν «κέντρου ελέγχου» είτε της καπιταλιστικής «διάσωσης» (στην περίπτωση τραπεζών και στρατηγικών επιχειρήσεων μετά το 2008 – 2009) είτε της καπιταλιστικής «ανάπτυξης» απ’ το 2015 και μετά, έχουν τονιστεί κάμποσες φορές απ’ την ασταμάτητη μηχανή.

Οι μετασχηματισμοί αυτοί έκαναν ένα εκρηκτικό άλμα αξιοποιώντας την «κρίση covid-19». Για την ακρίβεια έχουμε υποστηρίξει (αναλαμβάνοντας όλη την ευθύνη της άποψής μας) ότι τα αφεντικά αυτών των μετασχηματισμών ήταν που κατασκευάσαν με τέτοιο τρόπο την «πρόσληψη» του (γενικά μιλώντας) ελάχιστα επικίνδυνου covid-19 έτσι ώστε να γίνει εφικτό (και “νόμιμο”) αυτό το εκρηκτικό άλμα. Κυρίως σε ότι αφορά τον έλεγχο (μέσω γενίκευσης της μηχανικής μεσολάβησης) του κοινωνικού εργοστάσιου.

Αυτό καθόλου δεν σήμαινε και δεν σημαίνει ότι ο covid-19 ήταν ανύπαρκτος· ή ότι ήταν εργαστηριακή κατασκευή. Ήταν, όμως, γενικά ακίνδυνος (εκτός απ’ τους επιβαρυμένους έτσι κι αλλιώς ηλικιωμένους, που θα τους σκότωναν και οι επιπλοκές μιας γρίπης αν δεν υπήρχε ιδιαίτερη φροντίδα για αυτούς). Το ακριβές χρονολόγιο που έχουμε κρατήσει (και πάνω στο οποίο, μέρα την μέρα, ήταν υποχρεωμένη να κινείται η ασταμάτητη μηχανή) δείχνει ότι υπήρξε ένα διάστημα (μερικών, λιγότερων ή περισσότερων ημερών) αμηχανίας στα επιτελεία του δυτικού βιο-πληροφορικο-ασφαλίτικου συμπλέγματος, που προκλήθηκε κυρίως απ’ το γεγονός ότι ο covid-19 εμφανίστηκε (καταγράφηκε, αξιολογήθηκε και αντιμετωπίστηκε με επιτυχία) στον βασικότερο ανταγωνιστή τους: το Πεκίνο. Στη συνέχεια, σαν «πρώτη αντίδραση» (και επιχειρησιακή βάση) τα υγιεινιστικά πραξικοπήματα και η τρομοκρατική δημαγωγία (ένας συνδυασμός μεσαιωνικών, πολεμικών και μεταμοντέρνων πρακτικών ελέγχου) επιλέχτηκαν και μπήκαν σε εφαρμογή, σαν “αντίγραφα” της κινεζικής τακτικής.

Τίποτα απ’ αυτά δεν είχε σχέση με την «δημόσια υγεία»! (Οι αποδείξεις είναι, πια, υπεραρκετές!!!) Η μορφή – κράτος, που σε διάφορες δυτικές καπιταλιστικές περιπτώσεις βρισκόταν ήδη «στο χείλος της αγοράς» μπήκε (ή σπρώχτηκε…) στο κέντρο των μετασχηματισμών, αναγνωριζόμενη σαν η κυρίως αρμόδια της βιοπολιτικής της 4ης βιομηχανικής επανάστασης για το επόμενο (άγνωστης αλλά πάντως όχι μικρής διάρκειας) διάστημα.

Ξέρουμε ότι οι εργατικές απόψεις μας είναι αιρετικές. Ξέρουμε επίσης ότι διάφοροι (επιεικώς αμόρφωτοι από την άποψη του ιστορικού διαλεκτικού υλισμού) «ερμηνεύουν» τον νεοκρατισμό σα «νεοκεϋνσιανισμό»… Πρόκειται για ένα λάθος που έχει και θα έχει τραγικές συνέπειες για την σύγχρονη εργατική τάξη: την μετατρέπει σε ζητιάνο… Ξέρουμε τέλος ότι θα χρειαστεί πολύ, συστηματική και προσεκτική δουλειά (και αρκετός χρόνος) για να ξεκαθαριστούν αυτά που πρέπει. (Μια δουλειά που μόνο ενδεικτικά μπορεί να γίνει με την μορφή της ασταμάτητης μηχανής).

Το πέρασμα απ’ τον (όποιο) νεοφιλελευθερισμό στον (όποιο) νεοκρατισμό δεν είναι απλά μια «ιδεολογική» αλλαγή φρουράς. Είναι, κυρίως, πολιτική (δηλαδή διευρυμένα εξουσιαστική) αναγκαιότητα για τα αφεντικά της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Ακόμα πιο έντονα εφόσον αυτή η τελευταία συμβαίνει μέσα σε συνθήκες οξυνόμενου ενδοκαπιταλιστικού ανταγωνισμού. Πράγμα που σημαίνει κυριολεκτική «συστράτευση» ανθρώπινων και τεχνοεπιστημονικών «πόρων» κάτω από εθνοκρατικές σημαίες.

Δεν είναι κάτι που συμβαίνει πρώτη φορά στην καπιταλιστική ιστορία – το αντίθετο. Είναι σίγουρα κάτι που γίνεται (πάντα) εναντίον της πολιτικής αυτονομίας της συγχρόνης εργατικής τάξης· αν υποθέσουμε ότι η τάξη μας ενδιαφέρεται ή θα ενδιαφερθεί σύντομα για την ανάκτησή της…

Νεοκρατισμός (τροφή για σκέψη) 2

Τετάρτη 8 Ιούλη. Για όσες / όσους ζουν (και σκοπεύουν να συνεχίζουν να ζουν) ΟΧΙ μ’ έναν τρόπο που τους διαφεύγει, μεταφέρουμε εδώ αποσπάσματα από ένα άρθρο κάποιου ονόματι Marshall Auerback που επαγγέλεται τον “αναλυτή της αγοράς” (με θητεία σε διάφορα γνωστά ή λιγότερο γνωστά μαγαζιά “συμβούλων επιχειρήσεων”). Είναι εχθρός / αντίπαλος δηλαδή! Παρ’ όλα αυτά, μιλώντας απ’ την απέναντι μεριά, το πλεονέκτημα των αποσπασμάτων του Auerback είναι ότι με λίγα λόγια τοποθετεί τον νεοκρατισμό μέσα στο πραγματικό περιβάλλον του ενδοκαπιταλιστικού ανταγωνισμού – χωρίς να χρησιμοποιεί αυτήν την ορολογία. Ελπίζουμε ότι για όσους έχουν ακόμα την δυνατότητα να διαβάζουν (και όχι, απλά, να “σαρώνουν οπτικά”) τα παρακάτω θα έχουν κάποια χρησιμότητα:

… Το κείμενο του Atkinson [αναφέρεται σ’ ένα άρθρο που κατηγορεί τον κινεζικό καπιταλισμό ότι «πνίγει» τον δυτικό…] αναγνωρίζει εν τέλει ότι το κινεζικό μοντέλο του κρατικά καθοδηγούμενου καπιταλισμού έχει παίξει αξιοσημείωτο ρόλο στην καπιταλιστική ανάπτυξη και καινοτομία…

Πρόκειται για ένα μοντέλο που δεν είναι πρωτοφανές. Ο οικονομολόγος και επαγγελματίας της αγοράς Bill Janeway παρατήρησε [σε μια μελέτη του 2013] ότι η καινοτομία που καθοδηγείται απ’ το κράτος είναι ένα μοντέλο που «έχει μπει και ξαναμπεί σε πετυχημένη χρήση: στην Ιαπωνία, ξεκινώντας απ’ τις τελευταίες δεκαείτες του 19ου αιώνα· έπειτα με την ανάδυση των Ασιατικών Τίγρεων στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα· και τώρα απ’ την Κίνα».

Σε μια άλλη ανάλυση που δείχνει τον κεντρικό ρόλο που παίζει το κράτος στην καθοδήγηση της εκβιομηχάνισης, οι συγγραφείς Ben Landau-Taylor και Oberon Dixon-Luinenberg [τον Φλεβάρη του 2020] υποστηρίζουν ότι «Η μεγάλη δύναμη των καπιταλιστικών κοινωνιών είναι ότι βιομήχανοι σαν τον Henry Ford ή τον Jeff Bezos μπορούν να μετασχηματίσουν μεμονωμένες βιομηχανίες μέσα σ’ ένα υπάρχον οικονομικό πλαίσιο, αλλά το οικονομικό πλαίσιο αυτό καθαυτό είναι πολύ μεγάλο για να αναδιαρθρωθεί με χρήση των πόρων απλά οποιουδήποτε ιδιώτη ή εταιρείας. Μόνο το κράτος μπορεί να συντονίσει διαφορετικές βιομηχανίες για να δημιουργηθεί ένας μετασχηματισμός μεγάλης κλίμακας».

Αυτό δεν σημαίνει απλά να χρησιμοποιείται η κυβέρνηση για να κάνει τον τροχονόμο ανάμεσα σε νικητές και ηττημένους… Αντίθετα, οι τίγρεις της Ανατολικής Ασίας χρησιμοποίησαν την αγορά σαν μηχανισμό ανάδρασης για να εντοπιστούν περιοχές μελλοντικής ανάπτυξης, και στη συνέχεια χρησιμοποιούσαν αυτήν την συσσωρευμένη πληροφορία για να μεταφέρουν κρατικούς πόρους από αντιπαραγωγικές σε παραγωγικές χρήσεις. Στην περίπτωση της Νότιας Κορέας, για παράδειγμα, αυτό πήρε την μορφή των ομίλων όπως η Samsung, που ξεκίνησε με βασικές βιομηχανίες γεωργικών προϊόντων και υφασμάτων στη δεκαετία του 1960, για να εξελιχθεί μέσω της κυβερνητικής καθοδήγησης σε πιο αναβαθμισμένους τομείς, όπως τα κινητά τηλέφωνα, οι υπολογιστές και οι ημιαγωγοί, όπου είναι απ’ τις μεγαλύτερες φίρμες στον κόσμο σήμερα. Αυτό έκανε και η Κίνα, τις ίδιες πολιτικές ως κάποιον βαθμό, προκαλώντας ένα κβαντικό άλμα στο επίπεδο ζωής του πληθυσμού της μέσα στα τελευταία 50 χρόνια.

Αντίθετα, η κρίση του 2008 (και η τρέχουσα παγκόσμια ύφεση εξαιτίας της πανδημίας) έχουν υποδείξει ακόμα μεγαλύτερες αποτυχίες στο δυτικό μοντέλο του φονταμενταλισμού της αγοράς: ένα κοκτέιλ πολιτικών που προωθούν το ελεύθερο εμπόριο, την απορρύθμιση, την εκτεταμένη ιδιωτικοποίηση (και την ανάλογη μείωση του ρόλου του κράτους) και την χρηματοπιστωτική αυστηρότητα, που όλες έχουν συμβάλει στην μεγάλη αύξηση της ανισότητας, σε φούσκες παγίων, σε καθήλωση των μισθών και σε μια έντονη βιομηχανική ακαμψία που προκαλεί σημαντική οικονομική ανασφάλεια σε μεγάλα τμήματα των πληθυσμών.

Νεοκρατισμός (τροφή για σκέψη) 3

Τετάρτη 8 Ιούλη. Και συνεχίζει το άρθρο:

… Αυτά τα προβλήματα δεν βρίσκονταν κοντά στη λύση τους ως χτες και, τελικά, σήμερα έχουν εκτραχυνθεί εξαιτίας της πανδημίας του covid-19.

Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι ένα μινιμαλιστικό κράτος που απλά δρα σαν διαιτητής για «την δημιουργία αποτελεσματικών, απαλλαγμένων από προσόδους αγορών, σε συνδυασμό με αποτελεσματικούς, απαλλαγμένους από διαφθορά δημόσιους τομείς, είναι έστω στοιχειωδώς ικανή ή αναγκαία συνθήκη για μια δυναμική, καπιταλιστική οικονομία». Τέτοια ήταν μια παρατήρηση που έγινε πριν δυο δεκαετίες απ’ τον καθηγητή Robert Wade στο επιδραστικό έργο του «Governing the Market» – και εξακολουθεί να είναι το ίδιο σημαντική και σήμερα.

Αντί απλά να στείλουμε «ένα καθαρό μήνυμα στην Κίνα ότι, προχωρώντας, ο συστηματικός μερκαντιλισμός των καινοτομιών που επιβραδύνει την παγκόσμια τεχνολογική καινοτομία δεν γίνει ανεκτός πια», όπως προτείνει ο Atkinson, μια καλύτερη επιλογή θα ήταν να στρέψουμε αυτές τις ίδιες πολιτικές εναντίον της Κίνας εμποδίζοντας την πρόσβαση του Πεκίνου στις δυτικές αγορές, ενόσω παράλληλα θα διαμορφώσουμε το κράτος σαν ενεργό παίκτη, για να βοηθήσει στην επιτάχυνση των καινοτομιών και της ανάπτυξης με καλύτερη ποιότητα (που θα έχει σα συνέπεια την ανάλογη αύξηση της οικονομικής ασφάλειας).

Αυτό συμβαίνει ως ένα βαθμό ήδη: η κυβέρνηση Trump πιέζει τον μεγαλύτερο στον κόσμο κατασκευαστή chip – την ταϊβανέζικη TSMC – να σταματήσει να παίρνει καινούργιες παραγγελίες απ’ την κινεζική Huawei. Αλλά δεν είναι αρκετό. Ακόμα κι αν ο Trump κρατήσει μια σκληρή στάση απέναντι στην Huawei αυτό θα σημαίνει ελάχιστα πράγματα, αν δεν συνδυαστεί με μια πιο δομική, εθνική αναπτυξιακή στρατηγική, στην οποία το κράτος θα παίζει δραστήριο ρόλο, αντί απλά να είναι ένας ουδέτερος παρατηρητής δίπλα στην αγορά….

Αν κάποιος καθησυχαστεί θεωρώντας ότι απλά πρόκειται για ζητήματα «καθοδήγησης της βιομηχανικής ανάπτυξης» θα κάνει τεράστιο λάθος. Δεν βρισκόμαστε ούτε στην αρχή της 1ης βιομηχανικής επανάστασης (όπου, για παράδειγμα, η κρατικοποίηση των εταιρειών σιδηροδρόμου στις ηπα ήταν υποχρεωτική προκειμένου να υπάρξει ένα συνεκτικό σχέδιο σιδηροδρομικών γραμμών που να οφελεί το σύνολο του κεφαλαίου, αντί για τυχοδιωκτικές ιδιωτικές πρωτοβουλίες απ’ τις οποίες πολλές κατέληγαν σε χρεωκοπία), ούτε στην αρχή της 2ης (όπου οι απαιτήσεις των παγκόσμιων πολέμων επέβαλαν κεντρικό έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της τότε παραγωγής)· ούτε καν στην αρχή της 3ης, που έγινε μέσα σ’ ένα ένδοξο και πανηγυρικό νεοφιλελεύθερο περιβάλλον, ως η επική γοητεία και η καταπληκτική ιδιωτική εφευρετικότητα των start upers…

Βρισκόμαστε στην αρχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης όπου όχι μόνο η εκμετάλλευση της εργασίας (και, κατά συνέπεια, ο κρατικός έλεγχος της αγοράς εργασίας) αλλά η εκμετάλλευση του συνόλου της ζωής και των κοινωνικών σχέσεων είναι Η “αγορά” που, για να γίνει ακόμα πιο λειτουργική (για λογαριασμό των αφεντικών), χρειάζεται κρατική καθοδήγηση. Αυτό το σημείο της ανάλυσής μας χρειάζεται πολύ περισσότερα, αλλά εν τω μεταξύ υπάρχει ήδη ένα ισχυρό παράδειγμα: στη διαχείριση του covid-19 η μορφή – κράτος στην δύση ΔΕΝ ανέλαβε την έρευνα και την παραγωγή φαρμάκων (ένα κλασσικό είδος «κρατικοποίησης»)· ανέλαβε όμως να μιμηθεί και να προσπαθήσει να εφαρμόσει / επιβάλλει μερικά στοιχεία του κινέζικου συστήματος κοινωνικού ελέγχου που λέγεται “social credit”!

Πράγματι. Μαζί με την αστυνομία και τον στρατό (που έχουν αναλάβει την εφαρμογή των πραξικοπημάτων, είτε είναι καθολικά είτε είναι διαφορικά), μαζί με την ανάληψη του χρηματικού κόστους «απλής επιβίωσης» του μεγαλύτερου μέρους της «εργατικής δύναμης», μαζί με την πολύ πιο θηριώδη επιδότηση των πιο δυναμικών ή στρατηγικών καπιταλιστικών κλάδων (συμπεριλαμβανόμενης και της «μερικής κρατικοποίησης», όπως σε επιλεγμένες αεροπορικές εταιρείες), η μορφή-κράτος ανέλαβε την ηθική διαπαιδαγώγηση των πληθυσμών, δίνοντας μαθήματα (δηλαδή διαταγές των οποίων η παράβαση συνεπάγεται χρηματικά πρόστιμα…) «κοινωνικής ευθύνης»! Πρακτικά κανένα ιδιωτικό αφεντικό, κανένας Bezos, δεν θα μπορούσε να επιβάλλει την γενική εκκένωση όλων των δημόσιων χώρων / χρόνων (με την κατηγορία της… μολυσματικότητας!) έτσι ώστε να κάνει άλματα η «ανασύνθεση / αναδιάρθρωση του δημόσιου / κοινωνικού» για λογαριασμό των αφεντικών του βιο-πληροφορικο-ασφαλίτικου συμπλέγματος!

Οι ηλίθιοι (και, δυστυχώς, είναι άφθονοι) το έφαγαν αυτό. Δυστυχώς δεν πρόκειται για ένα πρόσκαιρο ιδεολογικό τρυκ προορισμένο να ξεχαστεί. Πρόκειται ουσιαστικά για την συσκευασία του περιορισμού των άλλοτε θρυλικών ατομικών δικαιωμάτων, ελευθεριών και εννοήσεων / γνωμών, στο όνομα του «κοινού καλού» που θα ορίζεται απ’ το κόμμα των αφεντικών. Τα νεοφιλελεύθερα «ιδεώδη» αποσύρονται διακριτικά απ’ την σκηνή, αφήνοντας το κέντρο της στη μορφή – κράτος! Αυτή είναι η καρδιά του κινέζικου social credit system: τόσο οι υπήκοοι μεταξύ τους όσο και το κράτος αξιολογεί την «κοινωνική ευθύνη», αμοίβει τους «κοινωνικά υπεύθυνους», τιμωρεί τους «κοινωνικά ανεύθυνους»… (Και οι ανόητοι νοσταλγοί του (φροντικού) “κράτους πρόνοιας” νομίζουν ότι ξαναζούν το παρελθόν!…)

Μιλήσαμε εξ αρχής για βιοπολιτική· συμβουλεύοντας ταυτόχρονα (αν μας επιτρέπεται!) ότι «βιοπολιτική» δεν είναι μια καινούργια λέξη για να την παπαγαλίζει ο καθένας που μοστράρεται εδώ κι εκεί… Βιοπολιτική υπήρχε και τον 19ο αιώνα, και τον 20ο – ας είναι καλά ο Φουκώ που τις υπέδειξε. Άρα δεν ψάχνουμε έναν δήθεν «καινούργιο» ορισμό· αλλά τα ιδιαίτερα σύνθετα και καινοτόμα χαρακτηριστικά και περιεχόμενά του σήμερα και αύριο…

Η μορφή-κράτος 0

Τρίτη 30 Ιούνη. Η Ιστορία περνάει πίσω απ’ την πλάτη όσων τόχουν σαν ατυχία να την ζουν· κι ούτε που τους σκουντάει! Η Ιστορία αρνείται να κάνει την δουλειά του ξυπνητηριού για τα νωθρά, τα κοιμισμένα πνεύματα…

Οι αλλοτριωμένοι και οι ψωνισμένοι ψάχνουν να βρουν «τι συμβαίνει» βουτώντας σε σωρούς οικονομικών δεδομένων. Χρήσιμα είναι κι αυτά – αρκεί να μπορεί να δει κανείς όχι απλά πέρα απ’ την μύτη του αλλά πολύ μακρύτερα και πολύ κοντά ταυτόχρονα.

Την ημέρα (με την ιστορική έννοια της λέξης «ημέρα») που μια κεντρική φωνή διέταξε «απαγορεύονται τα φιλιά»· την ημέρα που μια κεντρική φωνή διέταξε «τέρμα οι χειραψίες, τώρα θα χαιρετιέστε αγκώνα με αγκώνα γιατί έτσι το λέω εγώ»· την ημέρα που μια κεντρική φωνή διέταξε «είστε όλοι μολυσματικοί, κι εσείς και οι σχέσεις σας, κλειδωθείτε λοιπόν σπίτια σας και εκτονωθείτε ψηφιακά», εκείνη την ημέρα η καρδιά, ο πυρήνας του νεοφιλελευθερισμού, αφού έφαγε τα τελευταία καρφιά στο φέρετρό του, τάφηκε σεμνά και ταπεινά. Είναι σημαντικό μεν αλλά δευτερεύον το αν τα αφεντικά παραμένουν νεοφιλελεύθερα (τι άλλο θα έκαναν δηλαδή;). Είναι δευτερεύον (απ’ την άποψη της κοινωνικής συγκρότησης) το ότι οι ιδιώτες επιχειρηματίες θα συνεχίσουν να κάνουν κουμάντα· αυτό συνέβαινε και από ιταλικού φασισμού / γερμανικού ναζισμού. Αν ο νεοφιλελευθερισμός έγινε ηγεμονικός απ’ τα ‘80s και μετά δεν ήταν επειδή ανέμιζε το «δίκιο του ιδιώτη επιχειρηματία» – αλλά επειδή ΜΕΤΕΤΡΕΨΕ ΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ ΣΕ ΙΔΙΩΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΊΑ, ΣΕ ΕΑΥΤΟ-ΚΕΦΑΛΑΙΟ!!!

Την ημέρα εκείνη λοιπόν ανακοινώθηκε η αρχή του τέλους των ιερών και των οσίων αυτής της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας. Επιβλήθηκε η αρχή του τέλους των ατομικών δικαιωμάτων. Επιβλήθηκε η αρχή του τέλους των ατομικών ελευθεριών. Επιβλήθηκε η αρχή του τέλους των τυπικών συνταγμάτων που εγγυόνταν αυτά τα ατομικά δικαιώματα και αυτές τις ατομικές ελευθερίες…

Εκείνη την ημέρα το θρυλικό, το φοβερό και τρομερό Άτομο, με τις αδιαπραγμάτευτες ιδιοτροπίες του και την μισοελεγχόμενη / μισοανεξέλεγκτη ασυδοσία του, αυτό το τρομερό και φοβερό Άτομο που πρέπει να είναι «killer μέσα στη ζούγκλα», αυτό το τρομακτικό προϊόν της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής ευρυθμίας, συρρικνώθηκε σ’ ένα ασήμαντο τίποτα, που όφειλε να υπακούει σε διαταγές και απαγορεύσεις «για το κοινό καλό»· όφειλε να τρέφεται με τα ενιαίας κατανάλωσης σκουπίδια του ιδεολογικού / δημαγωγικού στρατηγείου· όφειλε να κοιμάται και να ξυπνάει με τα πιο φτηνά παραμύθια και απλά να φοβάται, να φοβάται, να φοβάται· όφειλε να δίνει λογαριασμό μόλις πέρναγε την πόρτα του σπιτιού του· όφειλε να μην κάνει «άσκοπες μετακινήσεις» και «άσκοπες κοινωνικότητες» (με βάση την “σκοπιμότητα” του κεντρικού αφεντικού)· όφειλε να μάθει ότι “κοινωνική ευθύνη” σημαίνει “απαγορεύονται οι αντιρρήσεις”· όφειλε, σε κάθε περίπτωση, να λουφάξει στην ασημαντότητά του μπροστά στο μεγαλείο και το δέος του «κράτους / γιατρού». Το τρομακτικό Άτομο εκείνη την ημέρα ξέπεσε σ’ ένα συρρικνωμένο, υποθηκευμένο, αιώνια χρεωμένο ρίνισμα της κεντρικής μεγαμηχανής. Την μηχανή που πάντα θαύμαζε, την μηχανή που του είχε υποσχεθεί “ελευθερία δράσης”, αλλά ήρθε η ώρα δουλικά, χωρίς φτιασίδια, να υπακούσει.

Εκείνη την ημέρα δεν έγινε τίποτα απελευθερωτικό. Μόνο τα βαποράκια της εξουσίας και οι ανίατα ηλίθιοι νόμισαν ότι είδαν τον «κομμουνισμό» να τους γνέφει… Εκείνη την ημέρα έγινε μια απότομη «αλλαγή παραδείγματος». Που προφανώς και δεν ολοκληρώθηκε τους επόμενους μήνες! Έχει δρόμο· αλλά τον άνοιξε αυτόν τον δρόμο στην καρδιά της κοινωνικής μοντελοποίησης. Έκανε το πρώτο, το αποφασιστικό τραχύ βήμα – δημιουργώντας το πιο χρήσιμο εργαλείο για την συνέχεια: την ατομική και συλλογική μνήμη της υπακοής. Της υπακοής σ’ αυτόν που, εν μέσω της παρακμής των Ατομικών Κεφαλαίων, εμφανίζεται σαν ο εγγυητής και ο προστάσης του Συλλογικού Κεφάλαιου (προσθέτοντας στην οπλοθήκη του το «υγεία» δίπλα στο «ασφάλεια»…).

Εμείς αυτό το λέμε νεοκρατισμό. Κι ας μην προσπαθήσει να το παπαγαλίσει κανείς! Γιατί η άγνοια του περί τίνος πρόκειται δεν κρύβεται με παπατζιλίκια…

Η μορφή-κράτος 1

Τρίτη 30 Ιούνη. Ένα απ’ τα βασικά πολιτικά / θεωρητικά / αναλυτικά ζητήματα που ανέδειξε η πρωτοκοσμική διαχείριση του υποτιθέμενου φονιά covid-19 είναι το ερώτημα του κατά πόσον τα σύγχρονα καπιταλιστικά κράτη είναι αποφασισμένα να σκοτώνουν υπηκόους τους προκειμένου να βάλουν σε εφαρμογή σχέδια των αφεντικών. Το ερώτημα θεωρείται σκανδαλώδες από πολλούς και διάφορους (φανερά ή κρυφά κρατιστές, άσχετα με το τι δηλώνουν…)· και υπό την τρέχουσα ιδεολογική σαπίλα άνετα θα χαρακτηριζόταν «συνωμοσιολογικό».

Σαν Sarajevo (και πριν σαν «τρίτη γενιά») έχουμε υπάρξει πολύ αυστηροί αναλυτικά στο να αποδείξουμε πως έτσι ακριβώς συμβαίνει! Το κύριο πεδίο γεγονότων και αποδείξεων απ’ όπου αντλήσαμε για καιρό στοιχεία και πολιτικά συμπεράσματα για τις πιο σύγχρονες εκφάνσεις του συμπλέγματος κράτος / παρακράτος έχει υπάρξει η «τρομοκρατία» και ο «πόλεμος στην τρομοκρατία». Σ’ όλες τις «τρομοκρατικές ενέργειες» σε ευρωπαϊκό έδαφος από «φανατικούς τζιχαντιστές» αλλά και στην «μητέρα όλων των τρομοκρατικών ενεργειών», την 11η Σεπτέμβρη του 2001, έχουμε αναδείξει τα στοιχεία που υποδεικνύουν / αποδεικνύουν ότι επρόκειτο για «inside jobs» μυστικών υπηρεσιών, ή κάποιων φραξιών τους, ή κάποιων συμμάχων τους.

Τώρα καθεστωτικά δυτικά μήντια έρχονται να «σκαλίσουν» μια ακόμα (μάλλον ξεχασμένη και κατ’ αρχήν μικρής σημασίας) παρόμοια υπόθεση για να δείξουν, με αυθεντικά επίσημα κρατικά ντοκουμέντα ότι πράγματι το κράτος / παρακράτος δεν τεμπελιάζει όπως οι υπήκοοί του!

Στις 3 Μάη του 2015 γινόταν μια έκθεση γελοιογραφιών κατά του Μωάμεθ στο Garland του Texas. Η έκθεση φυλασσόταν από δεκάδες μπάτσους, ελεύθερους σκοπευτές και ειδικές δυνάμεις. Δύο ένοπλοι αμερικάνοι υπήκοοι, ο 31χρονος Elton Simpson και ο 34χρονος Nadir Soofi, προσπάθησαν να επιτεθούν στην έκθεση, διαμαρτυρόμενοι για την προσβολή. Οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να τραυματίσουν μόνο έναν σεκιουριτά, πριν οι ελεύθεροι σκοπευτές τους σκοτώσουν. Προς πλήρη ικανοποίηση του αμερικανικού στρατο-αστυνομικού συμπλέγματος, την ευθύνη για εκείνη την επίθεση την ανέλαβε – απ’ τα βάθη της Μεσοποταμίας – ο isis… Ήταν η πρώτη φορά που ο isis εμφανιζόταν να κάνει επίθεση σε αμερικανικό έδαφος…

Πρώτη αλλά εξαιρετικά χρήσιμη: η αμερικανική εκστρατεία κατά του isis στη συρία έπρεπε να συνεχιστεί… βοηθώντας τον να πετάξει τον Άσαντ στη Μεσόγειο…

Η μορφή-κράτος 2

Τρίτη 30 Ιούνη. Τώρα, το αμερικανικό πρόγραμμα «60 minutes» του καθεστωτικού CBS, έχοντας κυβερνητικά και δικαστικά ντοκουμέντα (ένας τρίτος άσχετος, γνωστός του Simpson, ο 43χρονος Abdul Malik Abdul Karrem, θεωρήθηκε συνεργός και καταδικάστηκε σε 30 χρόνια φυλακή…) αποκαλύπτει πως όχι μόνο το fbi «χειριζόταν» τον Elton Simpson επί χρόνια, αλλά την ώρα της επίθεσης και της ανταλλαγής των πυροβολισμών ένας undercover μπάτσος (ο «χειριστής») βρισκόταν πίσω του. Να ο isis!!!

Τα αποχαρακτηρισμένα αρχεία που κατάφερε να μαζέψει ο Dan Maynard, δικηγόρος του Karrem, δείχνουν την ανταλλαγή επικοινωνιών μεταξύ του πράκτορα του fbi και του Simpson επί χρόνια. Περιέχουν επίσης στοιχεία για το ότι 3 εβδομάδες πριν την επίθεση, ο «καθοδηγητής» πράκτορας άρχισε να μπριζάρει τον Simpson, υποδεικνύοντάς του ότι “πρέπει να τινάξει το Τέξας”. Ο “καθοδηγητής”, που εμφανιζόταν φυσικά σαν “φανατικός τζιχαντιστής”, ταξίδεψε μαζί με τον Simpson στο Τέξας· και βρισκόταν σ’ ένα αυτοκίνητο πίσω απ’ τους δύο ένοπλους την στιγμή της επίθεσής τους… Προφανώς για να σιγουρευτεί ότι δεν τα παράτησαν την τελευταία στιγμή…

Αν αυτή είναι μια περιορισμένης σημασίας προβοκατόρικη ενέργεια, και μάλιστα όχι των επίσημων μυστικών υπηρεσιών των ηπα αλλά του fbi, η συνολική προβοκατόρικη δράση του αμερικανικού κράτους / παρακράτους (που είναι υπόδειγμα και μοντέλο για πολλά άλλα κράτη / παρακράτη) δεν είναι τόσο αόρατη όσο νομίζει κανείς. Τον Ιούλιο του 2014 η γνωστή “Human Rights Watch” εξέδωσε μια ογκώδη έκθεση 214 σελίδων, με τίτλο: H ψευδαίσθηση της δικαιοσύνης: παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις προσαγωγές τρομοκρατών στις ηπα». Οι συντάκτες αυτής της έκθεσης μελέτησαν 27 περιπτώσεις «αντιτρομοκρατικών» δράσεων στις ηπα, απ’ την διαμόρφωση των ερευνών ως τις καταδίκες και τις συνθήκες φυλάκισης των καταδικασμένων.

Η Andrea Prasow, διευθύντρια της οργάνωσης στην Ουάσιγκτον και μία απ’ τους συγγραφείς της έκθεσης, είπε (τότε) στην παρουσίασή της:

Λέγεται στους αμερικάνους ότι η κυβέρνησή τους τους κρατάει ασφαλείς εμποδίζοντας και προσάγωντας τους τρομοκράτες μέσα στις ηπα. Όποιος όμως κοιτάξει από πιο κοντά, θα καταλάβει ότι πολλοί απ’ αυτούς τους ανθρώπους ποτέ δεν θα εγκληματούσαν εάν δεν τους ενθάρρυναν, τους πίεζαν και μερικές φορές τους πλήρωναν οι αρχές ασφαλείας…

Το συμπέρασμα «Α η κακούργα η συνωμοσιολόγα!» δεν αντέχει στην κοινή λογική, για όσους διαθέτουν ακόμα τέτοια. Στην έκθεση αναφέρεται πως …Σε κάποιες περιπτώσεις το fbi δημιούργησε τρομοκράτες από άτομα με ποινικό μητρώο, προωθώντας τους την ιδέα να αναλάβουν τέτοιες ενέργειες, ή ενθαρρύνοντάς τους να δράσουν… Στις μισές απ’ τις αντιτρομοκρατικές καταδίκες απ’ την 11 Σεπτέμβρη του 2001 ως το 2014 εμπλέκονταν πληροφοριοδότες των αρχών ασφαλείας, και σχεδόν το 1/3 ήταν προβοκατόρικες ενέργειες (“sting operations”) με την ενεργό συμμετοχή του πληροφοριοδότη…

Ένας πρώην αξιωματούχος του fbi, ο Thomas Fuentes, παραδέχτηκε ανοικτά ότι με σκοπό να δικαιολογήσουν την συνέχιση του λεγόμενου «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» και να κρατήσουν τους μεγάλους προϋπολογισμούς που τις χρηματοδοτούν, οι υπηρεσίες δημόσιας τάξης και οι μυστικές υπηρεσίες των ηπα πρέπει «να κρατούν ζωντανό τον φόβο»…

Η μορφή-κράτος 4

Τρίτη 30 Ιούνη. Σ’ ένα γνωστό νοσοκομείο της Αθήνας (τα στοιχεία δεν χρειάζεται να δημοσιοποιηθούν) υπάρχει «αντι covid 19» τμήμα. Το νοσοκομείο παίρνει γενναία (κρατική) επιχορήγηση για την λειτουργία αυτού του τμήματος… Μόνο που είναι άδειο. Δεν υπάρχει κανένας covid-19 ασθενής σ’ αυτό (όπως και σε αρκετά άλλα νοσοκομεία)… Προκειμένου, όμως, «να μην φαίνεται άδειο», η διοίκηση του νοσοκομείου έχει παρκάρει εκεί μερικούς ηλικιωμένους ασθενείς που είναι εντελώς άσχετοι με τον covid-19. Και κάνει ό,τι μπορεί για να μείνουν στα κρεβάτια όσο περισσότερο γίνεται. Μια νοσοκόμα παραδέχεται εμπιστευτικά και απολογητικά την αιτία: αν μείνει άδειο το τμήμα θα χάσουμε την επιχορήγηση…

Ενώ τα πεδία είναι διαφορετικά, το νόημα είναι ακριβώς το ίδιο ανάμεσα σ’ έναν διοικητή ελληνικού νοσοκομείου, σε έναν διοικητή του αμερικανικού fbi και σ’ έναν ιδιοκτήτη media οπουδήποτε: πούλα τρόμο για να έχεις εισπράξεις. Αυτήν την παρέα μπορεί να κουμαντάρει άνετα το βιο-πληροφορικο-ασφαλίτικο σύμπλεγμα, και μάλιστα φτηνά. Για μερικές χούφτες δολάρια ή ευρώ…

Είναι πεζό, αφόρητα πεζό! Κι όμως: έτσι έχουν τα πράγματα… Και επειδή έτσι έχουν τα πράγματα ορισμένες παραδοσιακές αντιλήψεις περί της μορφής – κράτους αποδεικνύονται όχι μόνο προ πολλού ξεπερασμένες, αλλά και επικίνδυνα αφελείς.

Όλοι εκείνοι (και είναι πάρα πολλοί) που έχουν χάσει την συνέχεια της ιστορικής εξέλιξης του κράτους και του κεφάλαιου τις τελευταίες 3 τουλάχιστον δεκαετίες· όλοι εκείνοι που αντιλαμβάνονται την καπιταλιστική πραγματικότητα μόνο σαν τις ιδεολογικές προβολές της και καθόλου σαν αυτά που συσκοτίζονται μέσω αυτών· όλοι εκείνοι που θέλουν να πιστεύουν ότι το σύστημα «έχει στιγμές ειλικρίνειας», έχουν τελικά ευθύνες.

Κι αν εμάς, σαν αυτόνομους εργάτες, η ανάλυση της πραγματικότητας μας κάνει να φαινόμαστε στα μάτια όλων αυτών των τυφλών σαν «κινδυνολόγοι» και «Κασσάνδρες», τόσο το χειρότερο γι’ αυτούς…

Νοσηρότητα

Τετάρτη 24 Ιούνη. Η κρίση συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι το παλιό πεθαίνει και το καινούργιο δεν μπορεί να γεννηθεί· ενδιάμεσα εμφανίζεται μια μεγάλη γκάμα από νοσηρά φαινόμενα. Αυτήν την φράση του Antonio Gramsci (απ’ τις «σημειώσεις της φυλακής», υπάρχει και σε άλλες παραλλαγές) εύκολα θα την αναμασούσαν διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι «αριστεροί»· αλλά θα τους ήταν αδύνατο όχι μόνο να προσδιορίσουν τη νοσηρότητα της τωρινής μεταβατικής εποχής, αλλά – το κυριότερο – να βάλουν και τους εαυτούς τους μέσα σ’ αυτήν!

Η νοσηρή μεταβατικότητα (μια έννοια μάλλον παρήγορη αφού μπορεί κανείς να την επικαλεστεί χωρίς να ξέρει αν και πότε θα τελειώσει) δεν έγκειται μόνο στην διαρκή επέκταση των προδιαγραφών της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Αυτή παραμένει «μυστηριώδης» για όσους έχουν κολλήσει (ιδεολογικά πια…) στην 2η. Mπορεί να εντοπιστεί μέσα και από χειροπιαστά παραδείγματα.

Ένα παράδειγμα, για το οποίο έχουμε «σολάρει» απελπιστικά (και δεν είναι το μόνο): το πολιτικά προσοδικό μοντέλο του ελληνικού κράτους, από τότε που φτιάχτηκε σαν τέτοιο· για την ακρίβεια πριν καν φτιαχτεί! Η απόσπαση διαφόρων ειδών οφέλους ανάλογα με το σημείο πρόσφυσης στην ιεραρχική πυραμίδα της εξουσίας (αυτό είναι η πολιτική πρόσοδος) δεν εμπίπτει σε μια «κλασσική» μαρξιανή ανάλυση για την μορφή – κράτος (σαν «εποικοδόμημα» των παραγωγικών σχέσεων). Μάλλον μια βεμπεριανή προσέγγιση θα ήταν απαραίτητη. Παρ’ όλα αυτά δεν θα ήταν δύσκολο να αναλύσει κανείς το πως ένα μέρος της υπεραξίας περιέρχεται στην μορφή – κράτος (μέσω της φορολογίας των μισθωτών, άμεσης και έμμεσης, ή/και των προστίμων) και, στη συνέχεια, «διανέμεται» σε όσους έχουν πρόσβαση στους μηχανισμούς του, ανάλογα με την θέση τους· ανάλογα με το «επίπεδο» αυτής της πρόσφυσης…

Το γεγονός ότι η έννοια της πολιτικής προσόδου (που μπορεί να είναι άμεσα χρηματική, μπορεί όμως επίσης να είναι σεξουαλική, συμβολική, έμμεσα χρηματική…) προτάθηκε από μαρξιστές (την ιταλική αυτονομία) στην ανάλυση του χαρακτήρα του ιταλικού κράτους στα ‘70s, είναι πολύτιμη βοήθεια και κληρονομιά. Για την ανάλυση του ελληνικού κράτους και όχι μόνο. Εμπειρικά είναι τόσο προφανές ότι σε διάφορες ιστορικές περιόδους τμήματα του ταξικά διαστρωματωμένου πληθυσμού έχουν επωφεληθεί ακριβώς μέσω αυτής της πρόσφυσης (απ’ τους «διορισμούς στο δημόσιο» μέχρι τις «άδειες ταξί», και απ’ τα «τραπεζάκια στο πεζοδρόμιο» ως την φαρμακοβιομηχανία…) ώστε η έννοια της πολιτικής προσόδου μας γλυτώνει απ’ την φαινομενολογία και την ηθικολογία. Σε τελευταία ανάλυση ήταν αυτό το μοντέλο που, αδυνατώντας να «ικανοποιήσει» το σύνολο των πληβειακών προσδοκιών, παρήγαγε έναν διαρκή εμφύλιο πόλεμο με νικητές απ’ την μια μεριά και ηττημένους / αποκλεισμένους απ’ την άλλη, για τουλάχιστον 50 χρόνια: σ’ όλη τη διάρκεια της «ανάπτυξης» της 2ης βιομηχανικής επανάστασης και του «κεϋνσιανικού κράτους» αλλού στον κόσμο… Θέλουμε να το θυμίσουμε: η ιστορική εξέλιξη της μορφής – κράτους στην ελλάδα ΔΕΝ είναι η “τυπική” με βάση τις δυτικές προδιαγραφές…

Σε μια συλλογική πολιτική ανάλυση που πέρασε «ντούκου» για την κρατικοποίηση του εγκλήματος (επανεκδόθηκε τον Δεκέμβρη του 2017 – τετράδια για εργατική χρήση νο 2) δείξαμε την ιστορική διαδικασία, απ’ την δεκαετία του ’70 και μετά, μέσα απ’ την οποία το οργανωμένο έγκλημα αναδείχθηκε (και όχι μόνο στο ελλαδιστάν) σαν η πιο καθαρή μορφή του πολιτικού προσοδισμού: της απόσπασης οφελημάτων με βάση την πρόσβαση / πρόσφυση στις επίσημες και τις ανεπίσημες δομές εξουσίας. Πρόκειται για μια διεθνή καπιταλιστική τάση, η οποία ωστόσο εξελίσσεται με διαφορετικές ταχύτητες και εντάσεις ανάλογα με την θεσμική και ιδεολογική «προϊστορία» κάθε κοινωνίας / κράτους.

Η διάκριση ανάμεσα σε «κράτος» και «παρακράτος» είναι ξεπερασμένη. Αναφέρεται στην φορντική εκδοχή της μορφής – κράτους· ακόμα κι εκεί υπήρχαν πεδία «θολά». Τελικά οι ανάγκες της διαφορικής άγριας συσσώρευσης, της «εκτός νόμου» εκμετάλλευσης της εργασίας και της ζωής, που γίνονται πολύ πιο έντονες σε κάθε περίοδο αλλαγής καπιταλιστικού παραδείγματος και αναδιάρθρωσης των μεθόδων συσσώρευσης, κάνουν το οργανωμένο έγκλημα οργανικό τμήμα του κράτους, ως «κόμματος των αφεντικών». Το «κράτος» και το «παρακράτος» ενώνονται σε σάρκα μία…

Τι σημασία έχουν αυτά; Η εξουσία που άσκησε το φαιορόζ γκουβέρνο ήταν κληρονομιά των προηγούμενων και κληροδότημα στους επόμενους: υπάρχει ιστορική συνέχεια! Οι «αποκαλύψεις» που έχουν γίνει και όσες πιθανόν ακολουθήσουν δεν πρέπει να ξεπέσουν στον μύλο της ηθικολογίας! Η κρίση και η διαχείρισή της α λα ελληνικά την τελευταία δεκαετία μείωσε τις «λευκές» πολιτικές προσόδους, αύξησε όμως ανάλογα τις «μαύρες». (Το σύστημα δικαιοσύνης έγινε γι’ αυτό ακόμα πιο κεντρικό…) Το ότι αυτό έμεινε «κρυφό» οφείλεται μόνο στην αποτελεσματικότητα των μηχανισμών «διαμόρφωσης της κοινής γνώμης». Κι ωστόσο υπήρχαν καραμπινάτες εκδηλώσεις αυτής της “μετατόπισης” προς το οργανωμένο έγκλημα, που διέτρεξαν όλη την απόσταση, απ’ την κοινωνική βάση ως το κοινοβούλιο και πίσω, πάντα μέσω μηχανισμών εξουσίας…

Τώρα που στον ορίζοντα έχει εμφανιστεί η πιθανότητα μιας καινούργιας και γερής ευρωπαϊκής ροής χρήματος προς το ελλαδιστάν, οι προσδοκίες του πολιτικού προσοδισμού αναζωπυρώνονται γερά· μετά από 10 χρόνια «πείνας και στερήσεων». Αυτό δεν σημαίνει “ειρήνη ημίν”! Σημαίνει περισσότερα και οξύτερα κτυπήματα πάνω και κάτω απ’ την μέση για τη νομή αυτών των «ευκαιριών»! Ο ρημαδοΚούλης και η αισχρή μειοψηφία των εκσυγχρονιστών γύρω του φαντασιώνονται το γνωστό: ότι θα χρησιμοποιήσουν αυτά τα ποσά για «αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου» του ελληνικού καπιταλισμού»… Δείχνουν να είναι οι χειρότεροι “οικονομιστές”! Είναι άραγε τόσο ριζοσπάστες ρεφορμιστές και έχουν τέτοια συμπαγή κοινωνική υποστηρίξη που θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και σε ένοπλη εκστρατεία για να πετύχουν κάτι τέτοιο; Όχι, δεν είναι και δεν έχουν… Συνεπώς είναι καταδικασμένοι. Ο πολιτικός προσοδισμός δεν αλλάζει «απ’ τα πάνω». Την τελευταία φορά που επιχειρήθηκε δίκαια η ανατροπή του απ’ τα κάτω, ο ανθός της τότε ελληνικής κοινωνίας τσακίστηκε…

Αν μπορείτε να βάλετε διάφορα τρέχοντα και μελλοντικά περιστατικά και «εξελίξεις» σ’ αυτόν τον ερμηνευτικό καμβά θα κρατήσετε το μυαλό σας στη θέση του…