Δευτέρα 6 Ιούλη >> Θα μπορούσε να έχει ονομαστεί «η σκηνή του Sarajevo». Όπως «η σκηνή του Seattle» ή «η σκηνή του Bristol». Ήταν πάνω κάτω η ίδια εποχή, ίσως λίγο νωρίτερα…
Αλλά δεν πρόλαβε. Οι σερβοφασίστες (μαζί με τους δυτικούς + ρώσους συμμάχους τους) φρόντισαν να πολιορκήσουν το Sarajevo επί 4 χρόνια∙ και να κάνουν την βοσνία τόπο αίματος και θανάτου.
Οι Bombaj Stampa ήταν βασικό στοιχείο της «σκηνής του Sarajevo». Μαζί με τους γκαράζ/φολκ Zabranjeno Pusenje και τους punk Elvis J. Kurtovic & His Meteors (πάντα στο Sarajevo), δημιούργησαν στα ‘80s το κίνημα «Νέοι Πρωτόγονοι», με την συμμετοχή ποιητών, γραφιστών, πρώιμων standupers, και άλλων: ένα κράμα άγριου σουρρεαλισμού, μαύρου χιούμορ και υπόγειας κριτικής στο μεταΤιτοϊκό καθεστώς της (ακόμα τότε ενιαίας) γιουγκοσλαβίας. Μήτρα της «σκηνής του Sarajevo» ήταν η μπάντα + καλλιτεχνικό project SCH (τα τρία πρώτα γράμματα της λέξης schizophrenia). Industrial και post punk rock, ηχητικοί και στιχουργικοί πειραματισμοί… (Καταλαβαίνετε: όλα όσα η χριστιανική δύση απαγόρευσε σε ένα τυπικά «μουσουλμανικό» κράτος σαν την βοσνία…)
Οι SCH live στην (ακόμα τότε γιουγκοσλαβική Ljublijana) το 1983 (η κακή ποιότητα του video οφείλεται … στις βιντεοκασέτες της εποχής):
Πίσω στους Bombaj Stampa. Το 1990 ως «Sarajevo … Stones»:
Εδώ η μπάντα, σε μια ταράτσα το καλοκαίρι 1992 στο Sarajevo, με την πολιορκία της πόλης απ’ τους σερβοφασίστες να έχει ήδη ξεκινήσει:
… Αυτή είναι απλώς η χώρα μου.
Δεν θα την δώσω σε κανέναν.
Έχει δύναμη αστεριού.
Υπάρχει φως για όλους τους ανθρώπους.
Αυτή η χώρα σε αγαπάει κι αυτή.
Μόνο οι άνθρωποί μου είναι εδώ.
Δεν θα τους δώσω σε κανέναν.
Έχουν δύναμη αστεριών και φως για όλους τους ανθρώπους…
Εδώ στα τέλη Φλεβάρη του 2026, με τα παραπάνω χρόνια τους, επαυξημένοι αριθμητικά σαν μπάντα (και φυσικά «κλασσικοί»…):
Κι εδώ την 1η Ιούλη, live στο κέντρο του Sarajevo:
* Μαύρο χιούμορ – ατάκα των «νέων πριμιτιβιστών» το 1991, όταν κάποιοι απ’ αυτούς προέβλεπαν τι θα ακολουθήσει γενικά στη γιουγκοσλαβία και ειδικά στη βοσνία….