Tag: τουρκία

Τρίτη 4 Απρίλη. Δεν ήταν δύσκολο να το φανταστούμε· αν και απ’ τα λόγια στις πράξεις η απόσταση μπορεί να είναι μεγαλύτερη απ’ ότι φαίνεται.

Κάνοντας την προ-δημοψηφισματική εκστρατεία του ο Ερντογάν, απ’ την Trabzon (Τραπεζούντα), καθησύχασε (;) όσους απ’ τους οπαδούς του ανησυχούσαν: η «ασπίδα του Ευφράτη» τέλειωσε με επιτυχία, αλλά θα ακολουθήσουν άλλες επιχειρήσεις. Με άλλα ονόματα. Πάντα «αντιτρομοκρατικά», οπωσδήποτε και στο συριακό έδαφος.

Οι δυσκολίες είναι, ωστόσο, ολοφάνερες. Σε σχέση με το περσινό φθινόπωρο έχουν αυξηθεί οι «αντιτρομοκρατικοί» στρατοί στο συριακό πεδίο μάχης του 4^ου παγκόσμιου. Ειδικά ο αμερικανικός, τελευταία παραλαβή, πέρα από αυτές καθεαυτές τις «δυνάμεις» του, έχει μεγάλο εκτόπισμα. Που θα βρει χώρο ο τουρκικός στρατός και το ελαφρά οπλισμένο συριακό πεζικό του για να δράσει ξανά;

Προφανώς υπάρχει ένας έντονος προεκλογικός τόνος στις τέτοιες υποσχέσεις του τούρκου προέδρου. Κι αν κερδίσει το δημοψήφισμα θα έχει (εκτιμάμε) σοβαρότερα και, κυρίως, πιο επείγοντα πράγματα να κάνει απ’ το να ψάχνει κάποιο κενό στη συρία. Το ξέρει καλά, από τότε που πρωτοεκλέχτηκε: εκείνο που του έδωσε (πολλούς) πόντους δεν ήταν οι στρατιωτικές επιτυχίες αλλά το ότι συνέφερε τον τουρκικό καπιταλισμό στο εσωτερικό της συσσώρευσής του.

Θα πει κάποιος: είναι εντελώς άσχετα μεταξύ τους αυτά; Στη συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί. Από τότε που η Άγκυρα πέρασε, ίσως βιαστικά, απ’ την «πολιτική των μηδενικών προβλημάτων» (Νταβούτογλου) στην τακτική του ιμπεριαλιστικού τυχοδιωκτισμού δίπλα στα σύνορά της, ναι μεν δεν έχει κάποια εντυπωσιακή απώλεια, σκοντάφτει όμως σταθερά στη φθορά και στα δηλητηριώδη απόνερα που άλλοι, σύμμαχοί της (όπως η Μόσχα), φροντίζουν «σοφά» να κρατούν μακρυά τους.

Αυτή η “τριβή” ανοίγει ήδη επικίνδυνα χάσματα, όχι στην πολιτική εκπροσώπηση αλλά στην κοινωνική αντοχή. Αν συνεχίσει για πολύ (η ισλαμοδημοκρατική βιτρίνα του τουρκικού καπιταλισμού) να είναι «μέρος του προβλήματος» που, στο κάτω κάτω, άλλοι μεθόδευσαν και προωθούν στην ευρύτερη μέση Ανατολή, θα ψάχνει για ασπίδα – και δεν θα βρίσκει. Ούτε στα νερά του Ευφράτη, ούτε στις όχθες του.

(Εν τω μεταξύ, για όσους ντόπιους “δημοκράτες” ανησυχούν για την κρυμμένη, όπως θεωρούν, δικτατορία στην τουρκία, έναντι της οποίας θα προτιμούσαν – αυτό πια είναι δεδομένο! – την ανοικτή και καθαρή των καραβανάδων του περσινού πραξικοπήματος, να τα νέα: τα τουρκικά δικαστήρια αθωώνουν διάφορους, άτομα ή ομάδες ατόμων, που κατηγορήθηκαν για συμμετοχή στο πραξικόπημα. Εφόσον δεν υπάρχουν σε βάρος τους στέρεες αποδείξεις.

Φυσικά αυτό δεν θα το διαβάσει κανείς στις παραλλαγές της “εθνικής ηχούς” των ντόπιων δημαγωγών. Συμβαίνει όμως…)

Παρασκευή 31 Μάρτη. Η σύλληψη του Mehmet Hakan Atilla στις ηπα δεν είναι αυτό που θα έλεγε κανείς «βελτίωση των αμερικανο-τουρκικών σχέσεων». Ο Hakan είναι γενικός διευθυντής μιας τουρκικής τράπεζας απ’ τις μεγαλύτερες, της Halkbank. Και κατηγορείται ότι σε συνεργασία με τον τουρκο-ιρανό έμπορο χρυσού Reza Zarrab είχε οργανώσει ένα δίκτυο μαϊμού εταιρειών που επέτρεπε κυκλοφορία χρήματος προς και από το ιράν, κατά παράβαση του αμερικανικού εμπάγκο.

Θεωρούμε πολύ πιθανό ότι όντως ο Hakan (και όχι μόνον αυτός το πιθανότερο) έκανε ακριβώς αυτό: έσπαγε το αμερικανικό εμπάγκο στην Τεχεράνη, με το αζημίωτο. Αλλά ακόμα πιο βέβαιο είναι ότι αυτό γινόταν εν γνώσει και με την έγκριση των κυβερνήσεων Ερντογάν: ποτέ η Άγκυρα δεν θα τσακωνόταν με την Τεχεράνη απλά και μόνο επειδή αυτό γούσταρε η Ουάσιγκτον!

Συνεπώς το ζήτημα έχει πολιτικές διαστάσεις. Και το έκανε φανερό ο τούρκος υπ.εξ. Cavusoglu, ακόμα και στην κοινή συνέντευξη τύπου με τον «ψοφιοπεριστέρι» αμερικάνο υπ.εξ. Tillerson, χτες. Η σύλληψή του είναι δουλειά των γκιουλενιστών στις ηπα δήλωσε μεταξύ άλλων.

Εκεί που μας χρωστάγανε (τον Γκιουλέν) μας πήραν και το βόδι (τον Hakan) θα μπορούσε να συμπληρώσει, δείχνοντας τις ηπα. Αλλά δεν το έκανε. Ίσως επειδή δεν είναι τουρκική η παροιμία. Ή, ίσως, επειδή θα το κάνει προσεχώς…

Παρασκευή 17 Μάρτη. … Ο πρωθυπουργός της ολλανδίας κέρδισε τις εκλογές αλλά έχασε την φιλία της τουρκίας… Αυτό το σοφό ειπώθηκε από Άγκυρα μεριά, απ’ τον Ερντογάν, και στον παγκόσμιο άτλαντα της καθεστωτικής σοφίας προστέθηκε άλλη μια σελίδα.

Ένα λεπτό ώρε ευλογημένοι: οι εκλογές γίνονται κάθε 4 ή 5 χρόνια, ενώ οι φιλίες χαλάνε και ξαναφτιάχνονται στο πόδι. Θα αντάλλασε ο Ερντογάν την ήττα του στο ερχόμενο δημοψήφισμα με την φιλία του Άμστερνταμ;

Όχι – προφανώς. Ας αφήσουμε το πρόσφατο, ότι είχε τσακωθεί (υποτίθεται) με την Μόσχα, για κανά 4μηνο, αλλά μετά ξανάγιναν φίλοι. Λοιπόν; Στα πρακτικά του παγκόσμιου άτλαντα ας μην καταχωρηθεί η κουβέντα. Λένε και καμιά μαλακία για να περνάει η ώρα….

Τετάρτη 15 Μάρτη. Φυσικά το θέαμα είναι απαίσιο· από αισθητική άποψη. Αναφερόμαστε στον ολλανδο-τουρκικό verbal war. Αλλά είναι πολλών χρόνων η ροπή του θεάματος (γενικά, και όχι μόνο του πολιτικού) προς την σκουπιδίλα. Συνεπώς μπορεί κανείς να συμβιβαστεί με το πικρό συμπέρασμα ότι δεν διαλέγουμε την εποχή στην οποία θα ζήσουμε.

Κατά τα υπόλοιπα το τουρκικό καθεστώς «το παίζει σωστά» σαν αντι-φα· δεδομένου ότι δεν απευθύνεται σε πρωτοκοσμικούς αντιφασίστες αλλά σε ένα πολύ ευρύτερο (όχι μόνο μέσα αλλά και έξω απ’ την τουρκία) μουσουλμανικό ακροατήριο, το οποίο ξέρει πολύ καλά ότι έχει ποινικοποιηθεί προκαταβολικά και μαζικά απ’ τους δυτικούς πρωτοσκομικούς· σίγουρα τους κρατούντες, αλλά και σημαντικά τμήματα των κοινωνιών (εκτός αν νομίζει κανείς ότι τα εκτός πρώτου κόσμου μήντια δεν αναφέρονται στους λευκούς φασίστες και ρατσιστές…)

Έως τώρα μόνο το ιρανικό καθεστώς είχε κάνει κάτι τέτοιο, αλλά σε πολύ χαμηλότερους τόνους και χωρίς να επιδιώξει (ή να έχει την τύχη) οι δυτικοί καθεστωτικοί να ρίχνουν λάδι στη φωτιά. Ο Ερντογάν, απ’ αυτήν την άποψη, δεν είναι πιο τυχερός αλλά μάλλον πολύ πιο ικανός: άρπαξε την ευκαιρία που του προσέφερε η (προεκλογική) ολλανδική κυβέρνηση (ακόμα δεν το έχουμε φάει: σίγουρα δεν είχαν συνεννοηθεί;) και την τράβηξε τόσο καλά και πετυχημένα, όσο πριν λίγα χρόνια είχε διαολοστείλει τον ισραηλινό πρωθυπουργό, σε διεθνή εκδήλωση, με θέμα την μεταχείριση των παλαιστινίων και τον αποκλεισμό της Γάζας.

Παρότι ορισμένα απ’ τα οφέλη αυτής της τακτικής θα φανούν στο συνταγματικό δημοψήφισμα στην τουρκία στις 16 Απρίλη, υπάρχουν άλλα που εκτείνονται πολύ πέρα απ’ τα τουρκικά συνόρα. Στον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο, πρώτα απ’ όλα τους άραβες, αλλά όχι μόνον σ’ αυτούς. Η εκλογή του φασιστοψόφιου κουναβιού, φανατικού φίλου του ισραήλ, και η δημιουργία ενός επιτελείου καραβανάδων που είναι δηλωμένοι φασιστορατσιστές κατά του ισλαμικού κόσμου (εκτός αν κυβερνιέται από σεΐχηδες και χουντικούς) έχει διαβαστεί σωστά απ’ το επιτελείο των τούρκων χριστιανοδημοκρατών: λείπει μια μουσουλμανική «ηγετική φυσιογνωμία» που να τα χώνει έξω απ’ τα δόντια στους «λευκούς».

Φυσικά ο Ερντογάν δεν έχει ανοίξει ακόμα λογαριασμό με την καινούργια αμερικανική διοίκηση. Περιμένει. Προς το παρόν κινείται στο «βλέποντας και κάνοντας». Αλλά αυτή η αναμονή δεν θα έπρεπε να θεωρηθεί γενική αδράνεια, τέτοιους καιρούς, ειδικά εφόσον δόθηκαν αφορμές καθόλου ασήμαντες. Οι ολλανδικές πολιτικές βιτρίνες (και σε δεύτερο πλάνο οι γερμανικές) είναι ένας καλός αν και όχι ο κυριολεκτικός στόχος. Το ζητούμενο είναι ένα show αποφασιστικότητας από έναν μουσουλμάνο ηγέτη που δεν φοβάται να απαντάει (κατ’ αρχήν στα λόγια) στους δυτικούς με 10 εκεί που του έκαναν 2. (Εξού και η ιδιαίτερα εύστοχη υπενθύμιση του ρόλου των ολλανδών κυανοκράτων στην σφαγή της Σρεμπρένιτσα: οι δυτικοί έχουν θάψει γενικά την σφαγή στη βοσνία και τον ρόλο τους σ’ αυτήν, όχι όμως και οι μουσουλμάνοι…)

Δεν είναι άσκηση ύφους! Οι τούρκοι ισλαμοδημοκράτες, ο Ερντογάν (και σε προηγούμενη φάση ο Νταβούτογλου) έκαναν πολύ και δύσκολη δουλειά για να αποκατασταθεί η τουρκική πολιτική στα μάτια και τα μυαλά των αραβικών πληθυσμών. Δεν πέτυχαν παντού, ειδικά μετά τις αντεπαπαναστάσεις εναντίον της αραβικής άνοιξης. Έσπασαν ωστόσο τον χρόνιο πάγο και την πολλών δεκαετιών αραβική δυσπιστία απέναντι στους (αλλόφυλους και πρώην αυτοκράτορες) τούρκους.

Τώρα, με το ένα μάτι στο συριακό πεδίο μάχης, το τουρκικό καθεστώς έχει το άλλο (και σωστά) σε υπαρκτούς «ανταγωνιστές» για την άμεση επιρροή ειδικά στους σουνίτες άραβες: τα σεϊχάτα και τους πράκτορές τους απ’ την μια· το Κάιρο απ’ την άλλη. Προς το παρόν η επιρροή του φασιστοκαθεστώτος Σίσι είναι μικρή έως αμελητέα· και δεν στέκεται καν το ίδιο, με σταθερότητα, στην επικράτειά του. Ωστόσο η Άγκυρα (προληπτικά…) μπορεί να διαβλέπει ότι ο αιγύπτιος χασάπης (που έχει αλλάξει γραμμή και έχει γίνει «φιλοΆσαντ»…) μπορεί να σπρωχτεί μεσοπρόθεσμα απ’ τους δυτικούς φίλους του (you know who…) για να κόψει την τουρκική επιρροή στη συρία και όχι μόνο…. Με το πλεονέκτημα, φυσικά, της «αραβικότητάς» του.

And the show goes on… Όπως και ο πόλεμος…

Τρίτη 14 Μάρτη. Το γράφαμε μόλις πριν από 2 ημέρες: …Τελικά είναι παράπλευρο, αλλά ισχύει. Με αυτά τα κόλπα, στη γερμανία (1,4 άτομα τουρκικής καταγωγής έχουν δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα της 16^ης Απρίλη) και στην ολλανδία (400.000 αντίστοιχα) οι οπαδοί του Ερντογάν θα πάνε να ψηφίσουν ως τον τελευταίο. Κι αν ο Ερντογάν κερδίσει, η επόμενη ολλανδική κυβέρνηση θα αναγκαστεί να ζητήσει συγγνώμη απ’ τον «πρόεδρο της τουρκικής δημοκρατίας»…

Σήμερα το παραδέχονται διάφοροι «ειδικοί αναλυτές»: οι πρακτικές των ολλανδικών πολιτικών βιτρινών συμφέρουν τον Ερντογάν, εν όψει του δημοψηφίσματος… Δεν αποδίδουν (οι «ειδικοί») πρόθεση σ’ αυτές τις βιτρίνες. Όμως ποιος ξέρει;

Ωστόσο ο λουμπενισμός της πρωτοκοσμικής καθεστωτικής πολιτικής είναι από μόνος του ενδεικτικός της παρακμής του καπιταλιστικού βορρά, άσχετα με το ποιος επωφελείται με την στενή έννοια των κουκιών. Το να απαγορεύεται σε έναν υπουργό εξωτερικών να προσγειωθεί στην ολλανδία (χωρίς να υπάρχει εμπόλεμη κατάσταση!) ή το να απαγορεύεται σε μια τουρκάλα υπουργό το να πάει σε προξενείο της χώρας της, είναι έξω από κάθε κανόνα με βάση τα κριτήρια της διπλωματίας του 20^ου αιώνα…

Το πραγματικά άσχημο είναι ότι οι ευαίσθητοι (;) σε θέματα «δημοκρατίας» ολλανδοί υπήκοοι δεν στράβωσαν με τα καμώματα των κυβερνητών τους. Προφανώς οι τουρκικές πολιτικές βιτρίνες δεν τους γεμίζουν το μάτι, και άλλωστε πρόκειται για καθεστωτικούς. Ωστόσο η ευκολία με την οποία οι κυβερνήσεις πρωτοκοσμικών κρατών πρώτης γραμμής συμπεριφέρονται σαν βαλκάνιοι νταραβεριτζήδες σε συνοριακό καφενείο ξεπερνάει κατά πολύ το ρατσιστικό υπονοούμενο «ε, τούρκοι είναι, δε γαμιέται».

Αυτό είναι, επιμένουμε, ψοφιοκουναβισμός! Με «λαϊκή αποδοχή». Ας μην αναρωτηθεί κανείς τι θα γίνει μετά όταν αυτό που γίνεται τώρα προϊδεάζει για τα χειρότερα…

Κυριακή 12 Μάρτη. Ακόμα κι αν θεωρηθεί λογικό ότι οι δυτικοευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θέλουν στο έδαφός του προεκλογικές εκστρατείες από βιτρίνες άλλων κρατών (πράγμα που γενικά δεν ισχύει…) το να απαγορεύεται να περάσει τα σύνορα πολιτική βιτρίνα άλλου κράτους (το οποίο δεν βρίσκεται επίσημα σε «διεθνή απομόνωση») είναι, κατά την ταπεινή εργατική μας γνώμη, too much. Αυτό έκανε η ολλανδική κυβέρνηση σε βάρος του τούρκου υπ.εξ. Cavusoglu. Και, για να γίνει το πράγμα ακόμα πιο χοντρό, η ολλανδική αστυνομία απαγόρευσε την είσοδο στο τουρκικό προξενείο στο Άμστερνταμ στην “υπουργό οικογένειας” Fatma Betul Sayan Kaya. Με δύο λόγια: οι ολλανδικές βιτρίνες έστειλαν την αστυνομία τους να απαγορεύσει σε μια τουρκάλα υπουργό να πάει σε τουρκικό έδαφος (οι διπλωματικές αποστολές κάθε κράτους οπουδήποτε αλλού θεωρούνται έδαφος αυτού του κράτους).

Αν η αφορμή είναι ο δυτικοευρωπαϊκός πολιτικός κύκλος εδώ κι εκεί, οι εκλογές δηλαδή, τότε τα πράγματα είναι ακόμα πιο χυδαία. Ο νυν πρωθ. της ολλανδίας Mark Rutte είναι ξανά υποψήφιος στις εκλογές της ερχόμενης Τετάρτης, και παρότι το φασιστικό βοθρόλυμα Geert Wilders δεν πρόκειται να κυβερνήσει, ο δεξιός Rutte παριστάνει ότι «ενεργεί υπό πίεση». Παρότι στους μεταμοντέρνους και εμπόλεμους καιρούς που ζούμε ο καθένας μπορεί να κάνει και να ξεκάνει, εδώ πρόκειται για διεθνείς σχέσεις. Είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι καμία ολλανδική κυβέρνηση δεν θα απαγόρευε σε κάποιο αντίπαλο του βορειοκορεατικού καθεστώτος να κάνει «πολιτικές εκδηλώσεις» στο έδαφός της, ακόμα κι αν δεν υπήρχαν βορειοκορεάτες στο κοινό του.

Τελικά είναι παράπλευρο, αλλά ισχύει. Με αυτά τα κόλπα, στη γερμανία (1,4 άτομα τουρκικής καταγωγής έχουν δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα της 16^ης Απρίλη) και στην ολλναδία (400.000 αντίστοιχα) οι οπαδοί του Ερντογάν θα πάνε να ψηφίσουν ως τον τελευταίο. Κι αν ο Ερντογάν κερδίσει, η επόμενη ολλανδική κυβέρνηση θα αναγκαστεί να ζητήσει συγγνώμη απ’ τον «πρόεδρο της τουρκικής δημοκρατίας»…

Μήπως ο ψοφιοκουναβισμός είναι κάτι σαν η «γενική ιδέα» (δηλαδή η γενική πρωτοκοσμική κατάσταση) αυτής της απροσδιόριστης σε διάρκεια παρακμιακής περιόδου όπου «το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο δεν έχει γεννηθεί, ενδιάμεσα παρατηρούνται νοσηρά φαινόμενα»… Ε;;

(Να θυμήσουμε ωστόσο ότι τον Ιούλη του 2013 Παρίσι και Λισσαβώνα απαγόρευσαν το προεδρικό αεροπλάνο του Έβο Μοράλες, εκλεγμένου προέδρου της βολιβίας, να πέρασει απ’ τον εναέριο χώρο τους και πάρει καύσιμα σε αεροδρόμιά τους, προερχόμενο απ’ την Μόσχα καθ’ οδόν προς την Λα Πας. Στο αεροπλάνο του Μοράλες επιβλήθηκε αναγκαστική προσγείωση στη Βιέννη, όπου έγινε «αστυνομικός έλεγχος», κάτι που με βάση τους κανόνες της διεθνούς διπλωματίας είναι κάτι παραπάνω από «χοντρό». Γιατί όλα αυτά; Επειδή το ζήτησε η Ουάσιγκτον: είχε υποψίες ότι στο αεροπλάνο του Μοράλες ταξίδευε ο νο 1 σύγχρονος κατάσκοπος, ο Snowden… Και η Ουάσιγκτον του Ομπάμα, το 2013, ξέρουμε πια ότι ήταν ήταν απλά ο πρόδρομος της Ουάσιγκτον του Τραμπ…)

Κυριακή 12 Μάρτη. Τα πιο σοβαρά της συνάντησης και των πολύωρων συζητήσεων μεταξύ Ερντογάν και Πούτιν τις προηγούμενες μέρες (στις 9 και 10) δεν θα τα μάθουμε – εννοείται. Οι εφτά υπουργοί (συν τον υπ.εξ. Cavusoglu) που συνόδευαν τον πρώτο για συζητήσεις με τους ρώσους ομολόγους τους μπορεί και να μην είναι το σημαντικότερο γεγονός στον πλανήτη. Όλα αυτά, όμως, στη συγκεκριμένη συγκυρία;

Οι σχέσεις τουρκίας – ρωσίας είναι μεν ουσιαστικές και με προοπτική, αλλά δεν θα πρέπει να μυθοποιούνται. Δείκτης κρίσιμος είναι οι σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον· και στη Μόσχα αυτά τα ξέρουν «απ’ έξω κι ανακατωτά». Όσο καιρό ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έμενε, με την «φυσική έννοια» (των πεζοναυτών), μακριά απ’ το συριακό πεδίο μάχης, που είναι κομβικό για τα τουρκικά συμφέροντα, η Άγκυρα μπορούσε να φωνάζει. Μπορούσε να φωνάζει, ας πούμε, για την μη έκδοση του Γκιουλέν, προσπαθώντας να εκβιάσει (;) μια κάποια αποστασιοποίηση της Ουάσιγκτον απ’ τις ypg.

Όταν, όμως, ο αμερικανικός στρατός, αποφασίζει ότι πρέπει να αναλάβει αυτοπρόσωπη παρουσία δίπλα στις ypg, τα περιθώρια της Άγκυρας περιορίζονται· στο βαθμό που δεν σκοπεύει να κηρύξει πόλεμο στις ηπα. Πρέπει να αναζητήσει μήπως υπάρχει και «φιλικός τρόπος» για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της στο νότο· «φιλικός» απέναντι στην ψιφιοκουναβική διοίκηση.

Πούτιν και Ερντογάν γνωρίζονται καλά εδώ και πολλά χρόνια. Είναι και οι δυο σκληρά, ωμά πραγματιστές. Ο ρώσος πρόεδρος δεν μπορεί να ζητήσει απ’ τον τούρκο κάτι που θα τον έφερνε σε δύσκολη θέση σε σχέση με τα περιθώρια ελιγμών που πρέπει να έχει. Μάλλον το αντίθετο. Μπορεί να τον βοηθήσει.

Αυτό σημαίνει πως ενώ το τι κουβέντιασαν και συμφώνησαν είναι «απόρρητο», προς τα έξω μπορούν να εμφανίζονται φίλοι μεν, αλλά όχι και αδέλφια. Σα να λέμε: η ρωσία παίρνει πίσω τις εμπορικές κυρώσεις της στην τουρκία (για την κατάρριψη του Su-24 τον Νοέμβρη του ’15) με το σταγονόμετρο.

Κι ίσως χρειαστεί μελλοντικά να ξανακάνουν τους τσακωμένους…