Η κατάρρευση της ηγεμονίας: πώς έξι χρόνια σύγκρουσης αναδιαμόρφωσαν τον χάρτη της Μέσης Ανατολής

Δευτέρα 18 Μάη (00.22) >> Ένα απόσπασμα άρθρου με τον πιο πάνω τίτλο απ’ το λιβανέζικο site almayadeen – στις 17 Μάη 2026:

Τις πρώτες πρωϊνές ώρες της 13ης Μάρτη 2026 ο Περσικός Κόλπος έζησε μια σκηνή που θα θεωρούνταν αδιανόητη λίγα χρόνια πριν. Οι πυκνές στήλες καπνού που ανέβαιναν απ’ την έδρα του 5ου στόλου του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ στη Μανάμα ήταν κάτι περισσότερο από απλά τα επακόλουθα μιας πυραυλικής επίθεσης. Σηματοδότησαν το επίσημο τέλος μιας εποχής όπου η Ουάσιγκτον θεωρούσε τον εαυτό της αδιαμφισβήτητο ηγεμόνα της περιοχής. Το 44ο κύμα της «επιχειρήσης True Promise 4», που στόχευε στην καρδιά της αμερικανικής επιμελητείας στο Μπαχρέιν, αποτελεί την κορύφωση μιας εξαετούς στρατηγικής μεταμόρφωσης – μιας διαδρομής που ξεκίνησε με τη δολοφονία του στρατηγού Qassem Soleimani, και ολοκληρώθηκε με την πλήρη ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων.

Όταν η κυβέρνηση Trump διέταξε την επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης τον Ιανουάριο του 2020, ο υπολογισμός της Ουάσιγκτον βασιζόταν σε μια κλασσική «Επίδειξη Δύναμης» που αποσκοπούσε στην παράλυση του δικτύου αντίστασης και στην αποκατάσταση της αμερικανικής αποτροπής. Ωστόσο έξι χρόνια αργότερα οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αντί να ενσταλλάξει φόβο, ο δολοφονία εκείνη χρησίμευσε ως η κύρια κινητήρια δύναμη για μια θεμελιώδη μετατόπιση στο στρατιωτικό δόγμα της Τεχεράνης. Αντί να υποχωρήσει, το Ιράν μεταπήδησε από την «Ισορροπημένη Απάντηση» σ’ ένα δόγμα «Κλιμακούμενης Αποτροπής». Σύμφωνα μ’ αυτό το νέο δόγμα, οποιαδήποτε τακτική πρόκληση από έναν αντίπαλο πυροδοτεί μια εκθετική και μη γραμμική απάντηση, που έχει σχεδιαστεί για να οδηγήσει το κόστος της σύγκρουσης πέρα απ’ τα όρια ελέγχου του εχθρού.

Το τρέχον γεωπολιτικό τοπίο δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς το πλαίσιο του «Πολέμου των 12 ημερών» τον Ιούνιο του 2025. Κατά την διάρκεια αυτής της σύγκρουσης το «Ισραήλ», με σημαντική βοήθεια από τις ΗΠΑ, ξεκίνησε μια χωρίς προηγούμενο εκστρατεία για την αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής και στρατιωτικής υποδομής του Ιράν.

… Τα αντίποινα του Ιράν (εκτόξευση πάνω από 550 βαλλιστικών πυραύλων και 1.000 drones) απέδειξαν ότι ακόμη και υπό ακραία συστημική πίεση η Τεχεράνη μπορούσε να παραλύσει το στρατηγικό βάθος των αντιπάλων της. Αυτός ο πόλεμος απέδειξε ότι η εποχή των επιχειρήσεων «hitandrun» εναντίον του Ιράν είχε τελειώσει. Μετά τον πόλεμο η Τεχεράνη κάλυψε γρήγορα τα αμυντικά της κενά με προηγμένη τεχνολογία ανατολικής προέλευσης, βάζοντας τις βάσεις για την οριστική αντιπαράθεση του 2026.

… Το 2026 η Μέση Ανατολή δεν είναι πια μια περιοχή του κόσμου όπου ένα μόνο τηλεφώνημα απ’ τον Λευκό Οίκο μπορεί να υπαγορεύσει την πορεία της ιστορίας.

Η δολοφονία του στρατηγού Soleimani, που είχε στόχο να σημάνει το «τέλος της αντίστασης», έγινε αντ’ αυτού το σημείο εκκίνησης για την κατάρρευση του αμερικανικού κύρους στη Δυτική Ασία. Απ’ το αρχηγείο του 5ου Στόλου στο Μπαχρέιν ως τις βάσεις στο alAsad και στο Erbil, η “Indispensable Power” του παρελθόντος αποκαλύφθηκε ως ένας ευάλωτος και στοχοποιημένος παράγοντας.

Το μήνυμα της Τεχεράνης είναι αδιαμφισβήτητο: οποιαδήποτε προσπάθεια μετατόπισης της ισορροπίας δια της βίας θα αντιμετωπιστεί με μια απάντηση που θα επεκτείνει το θέατρο του πολέμου στα πιο ζωτικά συμφέροντα του εχθρού. Η Μέση Ανατολή ξεπερνά την εποχή της μονομερούς προσέγγισης, δίνοντας τη θέση της σε μια νέα τάξη πραγμάτων που ορίζεται απ’ την βούληση των περιφερειακών κρατών και λαών, και την πραγματικότητα μιας εγχώριας κλιμακούμενης αποτρεπτικής δυνατότητας.

Comments are closed.