Cyborg
Cyborg #25 - 10/2022

#25 - 10/2022

Η μηχανική του κοινού: τα Big Data στο κοινοβούλιο

Στην αγωγή της, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) περιγράφει πώς με ένα δείγμα δεδομένων που ελήφθησαν από την Kochava ήταν δυνατό να εντοπιστεί μια συσκευή που επισκέφτηκε μια κλινική αναπαραγωγικής υγείας γυναικών και στη συνέχεια να εντοπιστεί αυτό το τηλέφωνο σε μια κατοικία.

vice.com 29/8/2022

Cyborg #25

Η Kochava είναι μια εταιρεία που πιθανότατα δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι, όμως είναι από αυτές τις εταιρείες που «γνωρίζουν» πολλά για τους περισσότερους. Το κύριο αντικείμενό της είναι το εμπόριο δεδομένων και ανήκει στην κατηγορία επιχειρήσεων που ονομάζονται «μεσίτες δεδομένων» (data brokers). Ενώ εκεί που θα πάει το μυαλό μας, όσον αφορά τα ζητήματα ιδιωτικότητας και προσωπικών δεδομένων στο ίντερνετ είναι εταιρείες όπως η facebook και η google - και σωστά – ένα ολόκληρο δίκτυο αγορο-πωλήσεων δεδομένων πραγματοποιείται στο «παρασκήνιο», από επιχειρήσεις σαν την Kochava, οι οποίες συγκεντρώνουν πακέτα δεδομένων από διάφορες πηγές και τα διαθέτουν στην «ελεύθερη» αγορά.

Η σχετική αγωγή της αμερικάνικης ομοσποδιακής επιτροπής εμπορίου αναφέρει [1www.ftc.gov/system/files/ftc_gov/pdf/1.%20Complaint.pdf] ότι: «Οι παραβάσεις του κατηγορουμένου (στμ. Kochava) σχετίζονται με την απόκτηση δεδομένων γεωγραφικής θέσης των καταναλωτών και την πώληση των δεδομένων σε μορφή που επιτρέπει στις οντότητες (στμ. τους αγοραστές) να παρακολουθούν τις μετακινήσεις των καταναλωτών προς και από ευαίσθητες τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, τοποθεσιών που σχετίζονται με την ιατρική περίθαλψη, την αναπαραγωγική υγεία, την θρησκευτική λατρεία, τα προσωρινά καταφύγια ψυχικής υγείας, όπως καταφύγια για άστεγους, θύματα ενδοοικογενειακής βίας ή άλλους πληθυσμούς που κινδυνεύουν ή αναρρώνουν από εθισμούς».

Πώς γίνεται όμως μια εταιρεία να τα γνωρίζει όλα αυτά; Με μια πρώτη ματιά, η δυνατότητα συλλογής των θέσεων και των κινήσεων ενός κινητού θα μπορούσε να δώσει μια προσέγγιση για την κατάσταση της υγείας του χρήστη, αν επισκέφτηκε μια κλινική για παράδειγμα. Αλλά το τί έκανε εκεί, πώς «διαρρέει»; Στην περίπτωση που κάποιος δημοσιεύει περισσότερες πληροφορίες για την ζωή του σε μια πλατφόρμα, πχ facebook, είναι προφανές ότι αυτή η «γνώση» μπορεί να συνδυαστεί με τις θέσεις του κινητού. Όμως αυτό δεν συμβαίνει πάντα και τα «ψηφιακά ίχνη» που αφήνουμε διαβαίνοντας τις ζωές μας δεν είναι απαραίτητο – ούτε εφικτό μέχρι έναν βαθμό -  να συγκεντρωθούν από μια συγκεκριμένη πλατφόρμα/εταιρεία. Επίσης κάποιες πλατφόρμες /ε ταιρείες ίσως να θέλουν πληροφορίες που έχει μια άλλη συγκεκριμένη πλατφόρμα/εταιρεία. Εκεί είναι που μπαίνουν στο παιχνίδι οι data brokers ή αλλιώς, θα μπορούσαμε να πούμε, «μεσίτες της επιτήρησης».

Το βασικό τους αντικείμενο είναι η συλλογή πολλών (όλων;) τύπων δεδομένων (ονόματα, διευθύνσεις, αριθμούς τηλεφώνων, email, ηλικίες, φύλο, αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης, εισοδήματα και ακίνητη περιουσία, εκπαίδευση, επάγγελμα κλπ…) από διάφορες πηγές (social media, ιστορικό περιήγησης στο ίντερνετ, αγορές στο ίντερνετ ή με πιστωτική κάρτα σε φυσικά καταστήματα, δημόσια έγγραφα όπως από ληξιαρχεία, δικαστήρια κλπ). Οι πηγές τους μπορεί να είναι οι «αρχικές» στις οποίες υπάρχουν τα δεδομένα ή άλλοι data brokers, δημιουργώντας έτσι έναν πολύπλοκο ιστό ανταλλαγών δεδομένων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι «μεσιτών» και αρκετοί τρόποι με τους οποίους συλλέγουν τα δεδομένα, όμως θα χρειαστεί μια ξεχωριστή αναφορά για όλα αυτά. Εδώ θα εστιάσουμε στην «δημιουργία προφίλ» υποψήφιων ψηφοφόρων από τις κομματικές καμπάνιες σε συνεργασία με τους data brokers.

Η Privacy International αναφέρει σχετικά: [2Why we're concerned about profiling and micro-targeting in elections – 30/4/2020 - privacyinternational.org]

Υπάρχει ένα περίπλοκο και αδιαφανές εταιρικό οικοσύστημα πίσω από τη στοχευμένη διαδικτυακή πολιτική διαφήμιση. Σε αυτό δεν είναι μόνο τα προφίλ στο Facebook και το Twitter   - οι μεσίτες δεδομένων και οι εταιρείες ανάλυσης δεδομένων είναι όλοι μέρος αυτής της διαδικασίας. Οι εταιρείες ανάλυσης δεδομένων χρησιμοποιούνται απευθείας από τα πολιτικά κόμματα που διεκδικούν εκλογές για τη διεξαγωγή διαδικτυακών εκστρατειών. Οι λεπτομέρειες είναι συχνά ασαφείς - για ποιούς ακριβώς εργάζονται αυτές οι εταιρείες, τί κάνουν και πώς το κάνουν είναι συχνά ένα καλά φυλασσόμενο μυστικό. Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι υπάρχουν χιλιάδες εταιρείες των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο είναι να εκμεταλλεύονται τα δεδομένα που αφήνουν οι άνθρωποι στο Διαδίκτυο με τέτοιο τρόπο ώστε τα προσωπικά στοιχεία σχετικά με τις πεποιθήσεις, τις συνήθειες και τη συμπεριφορά ενός ατόμου να μπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά και να χρησιμοποιηθούν από τα πολιτικά κόμματα για να στείλουν στοχευμένα σε αυτά τα άτομα πολιτικά μηνύματα.

[...]
Το υπάρχον οικοσύστημα δεδομένων και διαφήμισης έχει στοχευμένο περιεχόμενο και για συγκεκριμένο κοινό. Αυτό είναι συνηθισμένο και επιτρέπει στις εταιρείες όχι μόνο να προσεγγίζουν πολύ συγκεκριμένα άτομα, αλλά και σε συγκεκριμένες ώρες και μέρη.
Για τις πολιτικές καμπάνιες, αυτό έχει πολλά μοναδικά πλεονεκτήματα. Σε αντίθεση με τις αφίσες ή τις τηλεοπτικές πολιτικές διαφημίσεις, οι οποίες είναι δημόσιες εξ ορισμού, οι [διαδικτυακές] καμπάνιες [που βασίζονται σε data] μπορούν να εμφανίζουν διαφορετικές διαφημίσεις και διαφορετικό περιεχόμενο σε διαφορετικά άτομα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να κάνουν διαφορετικές υποσχέσεις ή ακόμη και αντιφατικές αξιώσεις με ελάχιστη επίβλεψη ή υπευθυνότητα. Αυτό έχει αφαιρέσει την πολιτική διαφήμιση από τη δημόσια σφαίρα - μπορούμε όλοι να δούμε αφίσες / διαφημιστικές πινακίδες στο δρόμο ή τις διαφημίσεις στην τηλεόραση και σε κάποιο βαθμό να καλέσουμε τα πολιτικά κόμματα να λογοδοτήσουν για τα μηνύματά τους και για το πόσα ξοδεύουν. Όταν όμως μόνο μερικοί άνθρωποι βλέπουν ένα μήνυμα ή όλοι βλέπουν κάτι διαφορετικό, αυτό καθιστά τη διαδικασία λιγότερο υπεύθυνη.

[...]
Η «δημιουργία προφίλ» (profiling) είναι ένας όρος που περιγράφεται στον Ευρωπαϊκό Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Ορίζεται ως «κάθε μορφή αυτοματοποιημένης επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων που συνίσταται στη χρήση προσωπικών δεδομένων για την αξιολόγηση ορισμένων προσωπικών πτυχών που σχετίζονται με ένα φυσικό πρόσωπο, ιδίως για την ανάλυση ή την πρόβλεψη πτυχών που αφορούν την απόδοση του φυσικού προσώπου στην εργασία, την οικονομική κατάσταση, την υγεία, τις προσωπικές προτιμήσεις, τα ενδιαφέροντα, την αξιοπιστία, την συμπεριφορά, την τοποθεσία ή τις κινήσεις του».
Εν ολίγοις, αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί, πολλοί που δεν έχετε ακούσει ποτέ, είναι σε θέση να μάθουν για τις συνήθειες, την προσωπικότητα, τα σεξουαλικά ενδιαφέροντα, τις πολιτικές πεποιθήσεις σας και πολλά άλλα για να κάνουν προβλέψεις σχετικά με την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά σας. Αυτό ισχύει ακόμα κι αν δεν έχετε μοιραστεί αυτές τις πληροφορίες μαζί τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό όταν ευαίσθητες πληροφορίες, όπως πολιτικές πεποιθήσεις ή χαρακτηριστικά προσωπικότητας συνάγονται από εντελώς άσχετα δεδομένα μέσω της «δημιουργίας προφίλ».

Cyborg #25

Βασικά στοιχεία της αγοράς των «μεσιτών». Πηγή: maximizemarketresearch.com

Οι κομματικές προεκλογικές καμπάνιες ήταν ανέκαθεν μια προσπάθεια «πειθούς και παραπλάνησης», όπως και το μάρκετινγκ προϊόντων και χρησιμοποιούσαν και οι δύο τα εργαλεία που ήταν διαθέσιμα την εκάστοτε εποχή. Το κείμενο που μεταφράζουμε στην συνέχεια είναι γραμμένο το 2014, τότε που το twitter ήταν «αναδυόμενη πλατφόρμα», αλλά παρουσιάζει με έναν χρήσιμο τρόπο την ποιοτική αλλαγή που γίνεται με την χρήση των big data σε αυτές τις προσπάθειες - άσχετα με την άποψη που μπορεί να έχει κάποιος για την «κοινοβουλευτική δημοκρατία» - αναδεικνύοντας κάποια βασικά σημεία που είναι κρίσιμα για την κατανόηση της κεντρικότητας/κρισιμότητας των data στο νέο καπιταλιστικό παράδειγμα. Δείχνει κυρίως ότι, ενώ η μέση αντίληψη είναι ότι τα data (και η αποθήκευση/επεξεργασία τους) είναι σαν το κλασικό «φακέλωμα», απλά σε μεγαλύτερες ποσότητες που είναι αποθηκευμένες σε υπολογιστές αντί στο χαρτί και ότι απλά γίνονται και κάποιοι συσχετισμοί αυτοματοποιημένα και γρήγορα, η πραγματικότητα βρίσκεται πάρα πολύ μακριά από αυτή.

Cyborg #25

Μηχανική του κοινού: Big data, επιτήρηση και «υπολογιστική πολιτική» [3Engineering the public: Big data, surveillance and computational politics - firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/4901]

Η εμφάνιση των δικτυωμένων τεχνολογιών έδωσε ελπίδες ότι η αλληλεπίδραση στη δημόσια σφαίρα θα μπορούσε να βοηθήσει στον περιορισμό ή ακόμα και στη θεραπεία ορισμένων από τις ασθένειες των όψιμων σύγχρονων δημοκρατιών. Σε αντίθεση με τις τεχνολογίες εκπομπής (ράδιο, τηλεόραση), το Διαδίκτυο προσφέρει εκτεταμένες δυνατότητες για οριζόντια επικοινωνία μεταξύ των πολιτών, ενώ μειώνει δραστικά το κόστος της οργάνωσης και της πρόσβασης στις πληροφορίες. Πράγματι, το Διαδίκτυο υπήρξε ένα κρίσιμο εργαλείο για πολλά κοινωνικά κινήματα.

Ωστόσο, η τάση του Διαδικτύου για «ενδυνάμωση» των πολιτών δεν είναι ούτε μονοκατευθυντική ούτε ξεκάθαρη. Οι ίδιες ψηφιακές τεχνολογίες έχουν δημιουργήσει επίσης ένα περιβάλλον ανάλυσης δεδομένων που ευνοεί τους ισχυρούς, πλούσιους σε δεδομένα κατεστημένους φορείς και τους τεχνολογικά έμπειρους, ειδικά στο πλαίσιο κομματικών καμπανιών. Αυτές οι αντίθετες τάσεις προκύπτουν συγκεκριμένα από την αυξημένη εκμετάλλευση των big data, δηλαδή από πολύ μεγάλα σύνολα δεδομένων πληροφοριών που προέρχονται από διαδικτυακά αποτυπώματα και άλλες πηγές, μαζί με αναλυτικά και υπολογιστικά εργαλεία.

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Wintermute

Σημειώσεις

1 - https://www.ftc.gov/system/files/ftc_gov/pdf/1.%20Complaint.pdf
[ επιστροφή]

2 - Why we're concerned about profiling and micro-targeting in elections – 30/4/2020 - privacyinternational.org
[ επιστροφή]

3 - Engineering the public: Big data, surveillance and computational politics - https://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/4901
[ επιστροφή]

κορυφή