Cyborg
Cyborg #20 - 02/2021

#20 - 02/2021

Palantir: ο εφιάλτης του Όργουελ

Ο Alex Karp, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Palantir, μίλησε μέσω τηλεδιάσκεψης στις 3 Δεκεμβρίου με τον έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σχετικά με την συνεχώς επεκτεινόμενη συνεργασία της Palantir με την ελληνική κυβέρνηση με στόχο την υποστήριξη των προσπαθειών απάντησης στην covid-19. Στην διάσκεψη συμμετείχαν επίσης ο διευθυντής της Palantir Josh Harris και ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης και αναζητήθηκαν νέοι τρόποι για να κρατήσουν την Ελλάδα πάνω από την καμπύλη στην υγειονομική της προσπάθεια.

Από την αρχή της πανδημίας, η Palantir έχει βοηθήσει την ελληνική κυβέρνηση να πάρει θεμελιωμένες στα data αποφάσεις, στα πλαίσια της ανταπόκρισης στην πανδημία. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την πλατφόρμα Foundry της Palantir πάνω στη δομή διαδικτυακών υπηρεσιών της Amazon, προκειμένου να φτιάχνει σχεδιαγράμματα αποκρίσεων για λογαριασμό των υπευθύνων που χειρίζονται τα θέματα της πανδημίας. Ιδιαίτερης αξίας είναι η ανάπτυξη ενός κέντρου παρακολούθησης της κρίσης για τον έλληνα πρωθυπουργό, το οποίο προβάλλει σε πραγματικό χρόνο μια ολιστική επισκόπηση της κατάστασης με την πανδημία.

«Η συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση γεννήθηκε από την αναγκαιότητα μόλις ξεκίνησε η πανδημία» δήλωσε ο Alex Karp. «Παίξαμε άμεσα έναν ρόλο κλειδί στην προσπάθειά τους απάντησης στην πανδημία, η οποία με βάση την εμπειρία μας είναι μία από τις καλύτερες στον κόσμο και ανυπομονούμε να βαθύνουμε αυτή την συνεργασία στα χρόνια που έρχονται».

Palantir - United States Of Fear

Αυτό είναι το πρώτο ρεπορτάζ, του ειδησειογραφικού site Business Wire, που ανήγγειλε στις 7 Δεκεμβρίου την άφιξη της Palantir στην Ελλάδα και την συνεργασία της με την κυβέρνηση. Στο επίσημο site της εταιρείας δεν υπάρχει καμία σχετική ανακοίνωση ή δελτίο τύπου κι απλά αναδημοσιεύεται, χωρίς κανένα σχόλιο, το συγκεκριμένο ρεπορτάζ. Σημειώστε την ημερομηνία, 7 Δεκεμβρίου, αλλά και την δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου ότι «η συνεργασία γεννήθηκε… μόλις ξεκίνησε η πανδημία» κι ότι από την αρχή της πανδημίας, Μάρτιος 2019, η εταιρεία «έπαιξε άμεσα ρόλο κλειδί», πράγμα που σημαίνει ότι για 10 μήνες τουλάχιστον η Palantir ήταν παρούσα στην Ελλάδα κι έκανε τις δουλειές της, χωρίς τυμπανοκρουσίες και μακριά από κάθε δημοσιότητα.

Η Palantir έχει ήδη μια ιστορία 18 χρόνων πίσω της, για τα δεδομένα των πρωτοπόρων τεχνολογικών εταιρειών θα έπρεπε να θεωρείται τουλάχιστον «γηραιά», και από τα πρώτα της βήματα φρόντισε με μεθοδικότητα δύο πράγματα. Το πρώτο είναι να κάνει ξεκάθαρο ότι δεν πρόκειται για «ακόμη μία ουδέτερη» hi-tech εταιρεία στον στίβο της γενικευμένης «ψηφιακής ευδαιμονίας», αλλά είναι ταγμένη να υπηρετεί τα συμφέροντα της «δύσης» και ειδικά των ΗΠΑ και μάλιστα στα πιο καυτά κι επικίνδυνα μέτωπα όπως ο «πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία» ή η εσωτερική ασφάλεια, αναθέτοντας στον εαυτό της τον ρόλο της πλέον φιλο-μιλιταριστικής φράξιας της Silicon Valley. Το δεύτερο, λογική απόρροια του πρώτου, είναι να συγκαλύπτει πίσω από ένα πέπλο μυστικότητας και ανεπιβεβαίωτων φημών την πραγματική της δράση στις περισσότερες από 150 χώρες όπου δραστηριοποιείται.

Αυτά που ξέρουμε για την Palantir βρίσκονται τα περισσότερα στο επίπεδο της γενικής κριτικής και λίγα στο πεδίο του άμεσα συγκεκριμένου και πρακτικού. Γνωρίζουμε ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ο προνομιακός συνεταίρος μυστικών, στρατιωτικών, αστυνομικών και δικαστικών υπηρεσιών με αντικείμενο την εξόρυξη κι επεξεργασία τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων που βρίσκονται σε διάσπαρτες databases και στόχο αφενός την ανάδειξη αφανών σχέσεων, δικτύων και δραστηριοτήτων κι αφετέρου την κατασκευή μοντέλων έγκαιρης και προληπτικής διάγνωσης και πρόβλεψης· την ενίσχυση δηλαδή της «στηριγμένης σε data διαδικασίας λήψης αποφάσεων» (to help enable data-driven decision-making, όπως το έθεσε κομψά ο CEO στον έλληνα πρωθυπουργό). Γνωρίζουμε ότι εγκαθιστά δικούς της μηχανικούς στην έδρα του «πελάτη» (forward-deployed engineers ονομάζονται στην στρατιωτική αργκό της εταιρείας) που αναλαμβάνουν απευθείας να ξεδιαλύνουν, να συνδυάσουν και να επεξεργαστούν τα data κάθε διαθέσιμης πηγής και γνωρίζουμε ότι η δράση της κινείται εκ των πραγμάτων στα θολά όρια μεταξύ των θεσμισμένων νομικών εγγυήσεων και περιορισμών (ήδη κουρελιασμένων από τον «πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία» και τώρα τον «πόλεμο ενάντια στον κορωνοϊό») και της επικράτειας του ψηφιακού far-west. Ξέρουμε τι βρίσκεται στoν πυρήνα των «επιχειρηματικών» δραστηριοτήτων της Palantir και είναι ο απεριόριστος έλεγχος και επιτήρηση, το γενικευμένο αλγοριθμικό πανοπτικό. Εξάλλου ο στρατηγικός στόχος του αμερικανικού στρατοτεχνολογικού συμπλέγματος, αυτού του προνομιακού εταίρου της Palantir, από την 11η/9ου κι ύστερα είναι ακριβώς αυτός, να είναι σε θέση «να ξέρει τα πάντα», ώστε να μπορεί να προβλέψει και να κατευθύνει με ακρίβεια τα πάντα.

Αλλά αυτή η γνώση δεν απαντάει και δεν θα μπορούσε να απαντήσει στο ποια ακριβώς είναι τώρα τα σχέδια της εταιρείας, τι ακριβώς υπηρεσίες προσφέρει, τι δουλειά κάνει συγκεκριμένα. Είναι το ίδιο ζήτημα που αφορά και στις μυστικές υπηρεσίες. Ξέρουμε, για παράδειγμα, τι είναι η CIA ή η NSA και την ιστορία τους, αλλά είναι εξ αντικειμένου αδιανόητο να γνωρίζουμε με λεπτομέρειες τις τρέχουσες επιχειρήσεις τους, εκτός από τις σπάνιες περιπτώσεις του είδους wikileaks ή Snowden, όταν το παραπέτασμα μυστικότητας διαρρηγνύεται πρόσκαιρα. Η ίδια συνθήκη συγκάλυψης ισχύει εξίσου για την Palantir· οι ίδιοι μηχανισμοί που προστατεύουν τις μυστικές υπηρεσίες και διασπείρουν φήμες και οργανωμένα ψέματα για να συγκαλύψουν τη δράση τους, φαίνεται να έχουν απλώσει ένα πλέγμα αδιαφάνειας πάνω από την εταιρεία. Γι’ αυτό εξάλλου όσα συγκεκριμένα ξέρουμε για τη δράση της προέρχονται από «διαρροές» και τις προσπάθειες αφανών χάκερς που καταφέρνουν ορισμένες φορές να δώσουν στοιχεία στην δημοσιότητα.

Από το 2003 που φτιάχτηκε η Palantir, πέρασαν 8 ολόκληρα χρόνια μέχρι να βγει πρώτη φορά στο προσκήνιο, με έναν τρόπο που παρέπεμπε σε «σκάνδαλο», αλλά κατάλληλο για να ενισχύσει την φήμη «μιας εταιρείας αποφασισμένης για όλα». Στις αρχές του 2011 διέρρευσαν μια σειρά από emails που έδειχναν ότι ένας μηχανικός της Palantir είχε συνεργαστεί σε ένα σχέδιο αντιμετώπισης του ενδεχομένου να δώσουν στην δημοσιότητα τα wikileaks έγγραφα της Τράπεζας της Αμερικής. Στα emails αυτά ο μηχανικός της Palantir πρότεινε συγκεκριμένους τρόπους για να εντοπιστούν και να ταυτοποιηθούν οι δωρητές της οργάνωσης, να εξαπολυθούν κυβερνοεπιθέσεις στην υποδομή των wikileaks, μέχρι και να εντοπιστούν και να απειληθούν οι συμπαθούντες. Η εταιρεία έθεσε σε αργία τον συγκεκριμένο μηχανικό, αλλά μετά από μία εσωτερική έρευνα για τις πρακτικές που εφαρμόζονται, επέστρεψε κανονικά στη θέση του.

Μια Google για κατασκόπους και πράκτορες, αυτός είναι ένας δικαιολογημένος χαρακτηρισμός που έχει δοθεί στην Palantir. Πράγματι, οι δύο εταιρείες μοιάζουν σαν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Και των δύο ο στόχος είναι σε τελική ανάλυση να ενοποιήσουν, ταξινομήσουν και επεξεργαστούν τεράστιους όγκους πληροφοριών διασκορπισμένων σε αναρίθμητες κι ανεξάρτητες μεταξύ τους βάσεις δεδομένων· και οι δύο αποσκοπούν να αποκαταστήσουν την τάξη μέσα στο πληροφοριακό χάος και να εξάγουν αλγοριθμικά μοντέλα που θα απεικονίζουν πιστά την ζωντανή δραστηριότητα. Η «πελατεία» και τα επιχειρησιακά πλάνα μπορεί να διαφέρουν, αλλά και στα δύο μοντέλα ο πανοπτικός έλεγχος και επιτήρηση βρίσκονται στον πυρήνα τους· η διαφορά είναι ότι στην μεν Google το κοινό συνδράμει ενεργητικά στην επιτήρηση, ενώ στην Palantir το κοινό είναι το καθαρό αντικείμενο της επιτήρησης. Η Google αντιπροσωπεύει το πανοπτικό σε συνθήκες κανονικότητας· η Palantir το αντιπροσωπεύει σε συνθήκες πολέμου, είναι μια Google με στολή εκστρατείας.

Palantir

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Hurry Tuttle

κορυφή