Cyborg
Cyborg #23 - 02/2022

#23 - 02/2022

μια εισαγωγή στο μετασύμπαν και στις μετα-πραγματικότητες

Χρωστάει στην Μαφία το κόστος ενός αυτοκινήτου. Αυτός είναι ένας καλός λόγος για να σοβαρευτεί.

Κόβει ευθεία απέναντι στον Δρόμο, κάτω από την μονοσιδηροδρομική γραμμή, κατευθυνόμενος προς ένα μεγάλο, αργόσυρτο μαύρο κτήριο. Είναι εξαιρετικά σκοτεινό για τον Δρόμο, σαν ένα πακέτο που κάποιος ξέχασε να αναπτύξει. Είναι μια χαμηλή μαύρη πυραμίδα με κομμένη την κορυφή. Έχει μια και μοναδική πόρτα – καθώς όλα αυτά είναι φανταστικά, δεν υπάρχουν κανονισμοί για τον αριθμό των εξόδων κινδύνου. Δεν υπάρχουν φύλακες, ούτε πινακίδες, τίποτα που να εμποδίζει τους ανθρώπους να μπουν μέσα, παρόλα αυτά χιλιάδες άβαταρ περιφέρονται τριγύρω, κρυφοκοιτάζοντας μέσα, ψάχνοντας για μια γρήγορη ματιά από οτιδήποτε. Δεν μπορούν να περάσουν την πόρτα γιατί δεν έχουν πρόσκληση.

Πάνω από την πόρτα υπάρχει ένα μαύρο ματ ημισφαίριο με διάμετρο περίπου ένα μέτρο, τοποθετημένο στον μπροστινό τοίχο του κτηρίου. Είναι ότι πιο κοντινό σε διακόσμηση έχει αυτό το κτήριο. Κάτω από αυτό, χαραγμένο στο μαύρο υλικό του τοίχου, βρίσκεται το όνομα του μέρους: Ο Μαύρος Ήλιος.
Δεν είναι και κανένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα. Όταν ο Da5id, ο Hiro και άλλοι χάκερ έγραψαν τον Μαύρο Ήλιο, δεν είχαν αρκετά χρήματα για να προσλάβουν αρχιτέκτονες και σχεδιαστές, οπότε περιορίστηκαν σε απλά γεωμετρικά σχήματα. Τα άβαταρ που περιφέρονται τριγύρω από την είσοδο δεν δείχνουν να τους απασχολεί αυτό.

Αν αυτά τα άβαταρ ήταν πραγματικοί άνθρωποι σε πραγματικό δρόμο, ο Hiro δεν θα μπορούσε να φτάσει στην είσοδο. Υπάρχει μεγάλος συνωστισμός. Αλλά το υπολογιστικό σύστημα που διαχειρίζεται τον Δρόμο έχει καλύτερα πράγματα να κάνει από το να τσεκάρει κάθε έναν από τα εκατομμύρια ατόμων εκεί και να προσπαθεί να τους αποτρέψει από το να πατάνε ο ένας τον άλλο. Δεν κάνει τον κόπο να προσπαθήσει να λύσει αυτό το πολύ δύσκολο πρόβλημα. Στον Δρόμο τα άβαταρ απλά προχωρούν το ένα ενδιάμεσα στο άλλο.

Έτσι όταν ο Hiro κόβει μέσα από το πλήθος για να φτάσει στην είσοδο, πραγματικά κόβει μέσα από το πλήθος. Όταν τα πράγματα μπερδεύονται έτσι, ο υπολογιστής τα απλοποιεί απεικονίζοντας όλα τα άβαταρ ημιδιαφανή σαν φαντάσματα, ώστε να βλέπεις που πηγαίνεις. Ο Hiro εμφανίζεται συμπαγής στον εαυτό του, αλλά όλοι οι υπόλοιποι είναι σαν φαντάσματα. Προχωράει μέσα από το πλήθος σαν να ήταν fogbank [1ΣτΜ: Το fogbank είναι μια κωδική ονομασία που δόθηκε σε ένα υλικό που χρησιμοποιείται για τις πυρηνικές κεφαλές των ηπα, η σύνθεση του οποίου είναι απόρρητη.], βλέποντας καθαρά τον Μαύρο Ήλιο μπροστά του.

Περνά την γραμμή του κτηρίου και βρίσκεται στην πόρτα. Εκείνη την στιγμή γίνεται στέρεος και ορατός σε όλα τα άβαταρ που περιφέρονται έξω. Σαν μια φωνή, όλα αρχίζουν να ουρλιάζουν. Όχι πως έχουν ιδέα ποιός είναι – ο Hiro είναι απλά ένας πεινασμένος αυτο-απασχολούμενος ρεπόρτερ του CIC [2ΣτΜ: Το CIC είναι ένας κερδοσκοπικός οργανισμός που προέκυψε από την συγχώνευση της CIA και της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.] που μένει σε ένα U-Stor-It δίπλα από το αεροδρόμιο. Όμως σε ολόκληρο τον κόσμο υπάρχουν μόνο μερικές χιλιάδες που μπορούν να περάσουν την γραμμή μέσα στον Μαύρο Ήλιο.

Γυρνάει και βλέπει πίσω του δέκα χιλιάδες τρελαμένους γκρούπι. Τώρα που είναι μόνος του στην είσοδο και όχι βυθισμένος στην πλημμύρα των άβαταρ, μπορεί να δει όλους όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή με τέλεια διαύγεια. Είναι όλοι φτιαγμένοι με τα πιο τρελά και φανταχτερά άβαταρ, ελπίζοντας πως ο Da5id -  ο ιδιοκτήτης του Μαύρου Ήλιου και αρχι-χάκερ – θα τους προσκαλέσει να μπουν. Τρεμοπαίζουν και συγχωνεύονται σε έναν τοίχο υστερίας. Απίστευτα όμορφες γυναίκες, ηλεκτρονικά ρετουσαρισμένες στα εβδομήντα δύο frames το δευτερόλεπτο, σαν Playboy αφίσες που έγιναν τρισδιάστατες – αυτές είναι φιλόδοξες ηθοποιοί που περιμένουν να ανακαλυφθούν. Άγριοι αφηρημένοι στρόβιλοι περιστρεφόμενου φωτός – χάκερ που ελπίζουν ότι ο Da5id θα προσέξει το ταλέντο τους, θα τους καλέσει μέσα, θα τους δώσει δουλειά. Σκόρπια ίχνη ασπρόμαυρων ανθρώπων – άτομα που μπαίνουν στο Metaverse από φτηνά δημόσια τερματικά και απεικονίζονται με σπασμωδικό πιξελιασμένο ασπρόμαυρο. Πολλοί από αυτούς είναι ψυχοπαθείς φαν, αφοσιωμένοι στην φαντασία τους να μαχαιρώσουν κάποια ηθοποιό μέχρι θανάτου· στην Πραγματικότητα δεν μπορούν καν να πλησιάσουν, οπότε συνδέονται στο Metaverse για να αναζητήσουν την λεία τους. Υπάρχουν φιλόδοξοι ροκ σταρ, φτιαγμένοι με φώτα λέιζερ, σαν να κατέβηκαν μόλις από την σκηνή και άβαταρ ιαπώνων επιχειρηματιών εξαίσια ρετουσαρισμένα από τον ακριβό εξοπλισμό τους, αλλά εντελώς συγκρατημένοι και βαρετοί στα κοστούμια τους.
Υπάρχει ένας ασπρόμαυρος που ξεχωρίζει γιατί είναι ψηλότερος από τους υπόλοιπους. Το πρωτόκολλο του Δρόμου δεν επιτρέπει να είναι το άβαταρ σου ψηλότερο από σένα. Αυτό για να αποτρέψει τον οποιοδήποτε να περιφέρεται σαν γίγαντας ενός μιλίου. Άλλωστε, αν αυτός ο τύπος χρησιμοποιεί κάποιο τερματικό επί πληρωμή – κάτι το οποίο ισχύει, κρίνοντας από την ποιότητα της εικόνας – δεν μπορεί να τροποποιήσει το άβαταρ του. Τον παρουσιάζει απλά όπως είναι, αν και όχι τόσο καλά. Η συνομιλία με έναν ασπρόμαυρο στον Δρόμο είναι σαν να μιλάς με κάποιον που έχει κολήσει την μούρη του στο τζάμι ενός εκτυπωτή και πατώντας συνεχόμενα το κουμπί της αντιγραφής να κοιτάς ένα-ένα τα χαρτιά που βγαίνουν στην έξοδο.

Έχει μακριά μαλλιά, χωρισμένα στην μέση σαν κουρτίνα που αποκαλύπτει ένα τατουάζ που έχει στο μέτωπο. Με αυτή την χάλια ανάλυση, δεν υπάρχει περίπτωση να δει το τατουάζ καθαρά, αλλά μοιάζει να αποτελείται από λέξεις. Έχει και ένα ψιλό Fu Manchu μουστάκι.

Ο Hiro αντιλαμβάνεται ότι ο τύπος τον έχει προσέξει και τον παρατηρεί, κοιτάζοντάς τον από πάνω μέχρι κάτω, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα σπαθιά του.

Ένα πλατύ χαμόγελο απλώνεται στο πρόσωπο του ασπρόμαυρου. Είναι ένα χαμόγελο ικανοποίησης. Ένα χαμόγελο αναγνώρισης. Το χαμόγελο ενός τύπου που γνωρίζει κάτι το οποίο ο Hiro δεν ξέρει. Ο ασπρόμαυρος τύπος κάθονταν με τα χέρια διπλωμένα στο στήθος, σαν κάποιον που βαριέται, που περιμένει κάτι και τώρα τα χέρια πέφτουν στο πλάι, κάνοντας μια χαλαρή ταλάντωση από τους ώμους, σαν ένας αθλητής που κάνει προθέρμανση. Βαδίζει όσο πιο κοντά μπορεί και γέρνει μπροστά· είναι τόσο ψηλός που το μόνο ορατό πίσω του είναι o άδειος μαύρος ουρανός, κομματιασμένος από τα φωτεινά ίχνη ατμού των διερχόμενων τρισδιάστατων διαφημίσεων.

“Ει, Hiro,” λέει ο ασπρόμαυρος τύπος, “θες να δοκιμάσεις λίγο Snow Crash;”

Cyborg #23

Το παραπάνω είναι μια από τις πρώτες σκηνές στο Snow Crash, το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που έγραψε ο Neal Stephenson το 1992 και στο οποίο εμφανίζεται για πρώτη φορά ο όρος “Metaverse”. Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα τυπικό δυστοπικό μελλοντικό κόσμο όπου μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες έχουν το μονοπώλιο σε υποδομές και υπηρεσίες, οι αστικές περιοχές ποικίλουν από παραγκουπόλεις και περιφραγμένες “καλές” γειτονιές και μια διασυνδεδεμένη εικονική πραγματικότητα είναι οργανικό μέρος της καθημερινής ζωής. Το κεντρικό στοιχείο της ιστορίας, το Snow Crash, είναι ένας ιός υπολογιστή που προσβάλλει επίσης και τον εγκέφαλο του χρήστη μεσω ηχητικών ερεθισμάτων.

Το Metaverse του Snow Crash είναι ένα ψηφιακό αστικό περιβάλλον σχεδιασμένο σε έναν δρόμο πλάτους εκατό μέτρων, που ονομάζεται ο Δρόμος (the Street) και διατρέχει έναν μαύρο πλανήτη με περιφέρεια 65.536 χιλιόμετρα, στον οποίο κινείται και ένας μονο-σιδηρόδρομος με 256 στάσεις, μια ανά 256 χιλιόμετρα. Οι συνδέσεις στο Metaverse πραγματοποιούνται από τερματικά, τα τεχνικά χαρακτηριστικά των οποίων προσδιορίζουν και την ποιότητα της εικόνας του άβαταρ του καθενός και η πρόσβαση στους διάφορους εικονικούς χώρους δεν είναι δεδομένη· η είσοδος στον Μαύρο Ήλιο για παράδειγμα, προϋποθέτει πρόσκληση ή κάποιου είδους «πάσο».

Η σύμφυση του ψηφιακού με το πραγματικό διατρέχει το βιβλίο, όχι μόνο μέσω των διάφορων περιγραφών της αλληλεπίδρασης με το ψηφιακό σύμπαν, αλλά και μέσω της ίδιας της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Τί σημαίνει άραγε ότι το κτήριο είναι “αργόσυρτο”, “σαν ένα πακέτο που κάποιος ξέχασε να αναπτύξει”; Η στατικότητα μιας ψηφιακής αναπαράστασης ενός κτηρίου ίσως δεν είναι τόσο δεδομένη όσο είναι στην πραγματικότητα, αφού η ροή και ανάλυση των pixel μπορεί να αποδώσει μια αίσθηση “αργόσυρτης” κινητικότητας στους τοίχους. Και το “πακέτο που κάποιος ξέχασε να αναπτύξει” έχει την διπλή σημασία ενός αντικειμένου που μοιάζει με δέμα που δεν έχει ανοιχτεί και ενός πακέτου λογισμικού που δεν έχει αναπτυχθεί όσο θα μπορούσε.

Cyborg #23

Πίνακας από μια έρευνα μέτρησης των ποσοστών συμμετοχής σε εικονικά events, που δείχνει τα ποσοστά πριν και μετά την covid-19 περίοδο. Ολόκληρη η έρευνα στο https://corp.kaltura.com/wp-content/uploads/2021/11/the-state-of-virtual-events-2022-kaltura.pdf

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά ο όρος Metaverse γίνεται ευρέως γνωστός, με την απόφαση της εταιρείας facebook να δηλώνει πως θα αλλάξει το ονόμά της σε “Meta”, ώστε να προχωρήσει στην ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών που θα είναι – ή θα γίνονται σταδιακά – μέρος του “επόμενου Ίντερνετ”, του Metaverse. Ακόμα και αν δεν έχετε ακούσει αυτόν τον όρο ακόμα, είναι πολύ πιθανό να πέσετε πάνω του στο κοντινό μέλλον. Και αυτό γιατί το Metaverse είναι ένα από τα “next big things” της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Η επερχόμενη ανατρεπτική αλλαγή στις ψηφιακές επικοινωνίες και τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τις (και μέσω των) νέες τεχνολογίες. Ή τουλάχιστον έτσι λέγεται.
Δεν έχουμε κάποιο λόγο να το αμφισβητήσουμε. Η μαζική (αν και όχι γενική, με την έννοια της αποκλειστικότητας) αποδοχή των κοινωνικών δικτύων και των “έξυπνων” συσκευών και εφαρμογών ως διαμεσολάβηση των σχέσεων (τόσο με τους άλλους, όσο και με τους ίδιους τους εαυτούς/σώματα), τις τελευταίες δύο δεκαετίες, δείχνει ξεκάθαρα την τάση αυτής της αφομοίωσης. Και όπως δείχνουν αρκετές μελέτες, αλλά και η ίδια η καθημερινή εμπειρία τα τελευταία δύο χρόνια, οι αριθμοί και οι ρυθμοί όσον αφορά την ενσωμάτωση/χρήση ψηφιακών αγαθών/υπηρεσιών εκτοξεύτηκαν λόγω της τρομο-εκστρατείας με αφορμή την covid-19.

Το Μetaverse όμως δεν (σκοπεύει να) είναι μόνο η συμμετοχή σε ψηφιακές συνομιλίες ή συνέδρια μέσω βίντεοκλήσεων ή η χρήση “έξυπνων” συσκευών στο σπίτι για την αυτόματη παραγγελία λαχανικών για παράδειγμα, όταν ο αισθητήρας του ψυγείου αναγνωρίσει την έλλειψή τους. Στην ουσία είναι ένας όρος “ομπρέλα” που έχει σκοπό να ομαδοποιήσει/ομογενοποιήσει το σύνολο των αλλαγών που προκύπτουν στους διάφορους επιμέρους τεχνολογικούς τομείς και να τους προσφέρει σε ένα ενιαίο πακέτο, σε μια ιδεολογικά συγκροτημένη “συμπαγής” μορφή του νέου παραδείγματος. Και λέμε “ιδεολογικά συγκροτημένη” γιατί, όπως και το Ίντερνετ ή το Σύννεφο (Cloud) σαν έννοιες αποκρύβουν την υλική πραγματικότητα πάνω στην οποία είναι χτισμένα και παρουσιάζονται σαν “αιθέριες” και άυλες τεχνολογίες που “κάπου” υπάρχουν και κάπως “συμβαίνουν”, έτσι και η έννοια του Metaverse αποσκοπεί – ή τουλάχιστον μέσα στο hype των διαλόγων το “παραβλέπει” – να αποδώσει μια εξωτική μορφή στην αναβάθμιση των ήδη υπάρχουσων τεχνολογιών, την εισαγωγή νέων και την κατασκευή ενός μεταξύ τους οικοσυστήματος.
Παρόλα αυτά, αν και στην πορεία των γεγονότων φαίνεται ότι αυτό που συμβαίνει είναι σχετικά αυτό - η αναβάθμιση των ήδη υπάρχουσων τεχνολογιών, η εισαγωγή νέων και η κατασκευή ενός μεταξύ τους οικοσυστήματος - οι αλλαγές που θα φέρει στις συμπεριφορές και τις σχέσεις δεν (θα) είναι οι αντίστοιχες του προηγούμενου παραδείγματος “συν κάτι ακόμα”, αλλά ριζικές αναδιαρθρώσεις του κοινωνικού. Και αυτή η αλλαγή/αναδιάρθρωση απαιτεί νέο όνομα και όχι κάτι του είδους “Ίντερνετ 3.0”. Στην πραγματικότητα ο όρος αυτός (Ίντερνετ 3.0 ή Web 3.0) χρησιμοποιείται για το νέο Ίντερνετ που όλο και περισσότερο χτίζεται πάνω σε “διαμοιρασμένες” υπο-δομές τύπου blockchain. Αν και μέρος τους, είναι μακριά από το να αποτελέσει τον ορισμό των αλλαγών που (θα) συμβαίνουν στην συνολική σφαίρα των ψηφιακών τεχνολογιών. Και έτσι εγένετο Metaverse, δηλαδή  meta + universe: Μετα-σύμπαν.

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Wintermute

Cyborg #23

Αγελάδα με μάσκες εικονικής πραγματικότητας που προβάλλουν ένα πράσινο λιβάδι… Η παραγωγή της αυξήθηκε απο τα 22 στα 27 λίτρα, είπαν οι ειδικοί...

Σημειώσεις

1 - ΣτΜ: Το fogbank είναι μια κωδική ονομασία που δόθηκε σε ένα υλικό που χρησιμοποιείται για τις πυρηνικές κεφαλές των ηπα, η σύνθεση του οποίου είναι απόρρητη.
[ επιστροφή]

2 - ΣτΜ: Το CIC είναι ένας κερδοσκοπικός οργανισμός που προέκυψε από την συγχώνευση της CIA και της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.
[ επιστροφή]

κορυφή