Cyborg
Cyborg #23 - 02/2022

#23 - 02/2022

νέες τεχνολογίες επέμβασης στο γονιδίωμα: οι ευρωπαϊκοί καπιταλισμοί επιτίθενται...

Το κείμενο που ακολουθεί εκτός από τμήμα ενός μικρού αφιερώματος στο (και ενάντια στο) genetic engineering, έχει μια ειδική αντι-πληροφοριακή σημασία. Πρόκειται για την επίσημη περίληψη μιας μεγάλης (110 σελίδων) έκθεσης που παραγγέλθηκε απ’ το “ευρωπαϊκό συμβούλιο” (τις πολιτικές βιτρίνες της ε.ε.) και δημοσιοποιήθηκε το περασμένο καλοκαίρι (2021). Θέμα της (χωρίς να λέγεται ανοικτά και ωμά) η παράκαμψη της απαγόρευσης των “γενετικά μεταλλαγμένων οργανισμών” που ισχύει στην ευρώπη απ’ το 2001, υπό το φως των “επιστημονικών εξελίξεων” στις βιοτεχνολογίες, της εξάπλωσης της γενετικής μηχανικής, της “χρησιμότητάς” τους, και των “διεθνών δεδομένων”.
Ούτε το περιεχόμενο αυτού του “ενδιαφέροντος”, ούτε η ιστορική του συγκυρία είναι τυχαία. Μεσούσης της “υγιειονομικής κρίσης”, και έχοντας ήδη αδειοδοτήσει την μαζική χρήση σε ανθρώπους (με την μορφή “εμβολίων”) των πλατφορμών γενετικής μηχανικής κατά παράκαμψη της σχετικής νομοθεσίας που το απαγόρευε, τα πολιτικά αφεντικά της ε.ε., και πίσω τους τα λόμπυ των βιοτεχνολογικών βιομηχανιών, ετοίμαζαν ήδη το επόμενο βήμα: το επίσημο και γενικευμένο πέρασμα στις “βιοτεχνολογίες-για-όλο-το-λαό” (όπως θα έλεγαν οι caradinieroi / pfizerοι....)

Αυτό το επίσημο και γενικευμένο πέρασμα είναι ήδη πάνω στον πάγκο. Αλλά ακόμα υπάρχουν εμπόδια. Η περίληψη της έκθεσης που ακολουθεί περιγράφει τις “ευκαιρίες” αλλά και τα “εμπόδια” με τεχνοκρατικό τρόπο. Προσφέρει έτσι μια καλή κάτοψη της κατάστασης (στους ευρωπαϊκούς θεσμούς) σε σχέση μ’ αυτό το εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα.
Επειδή το θέμα είναι απ’ τους βασικούς στόχους της κριτικής μας στο cyborg ήδη απ’ το 2014, θα γράψουμε και θα ξαναγράψουμε επ’ αυτού. Κρίνουμε ωστόσο πως μια γενική και αξιόπιστη γνώση για το τι έχουμε απέναντί μας όχι από τεχνολογική αλλά από “πολιτική” άποψη, απ’ τη μεριά των αφεντικών, είναι κατ’ αρχήν απαραίτητη.
(Για την Crispr/Cas9 μπορείτε να ανατρέξετε σε παλιότερα τεύχη. Όπου υπάρχει τονισμός είναι δικός μας).

μετάφραση / απόδοση
Ziggy Strtdust

Cyborg #23

Στις 29 Απριλίου 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια μελέτη σχετικά με τα δεδομένα των νέων τεχνολογιών γονιδιώματος (NGTs) σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ. Το Συμβούλιο είχε ζητήσει αυτή τη μελέτη στο πλαίσιο της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 2018 και των πρακτικών ερωτημάτων που θέτει.

Η μελέτη της Επιτροπής εξετάζει την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για τις νέες τεχνολογίες γονιδιώματος, με βάση διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Παρέχει πληροφορίες για την κατάσταση και χρήση των NGTs σε φυτά, ζώα και μικροοργανισμούς, για γεωργικά τρόφιμα και για βιομηχανικές και φαρμακευτικές εφαρμογές. Η μελέτη ορίζει τις νέες τεχνολογίες γονιδιώματος ως «τεχνικές ικανές να αλλάξουν το γενετικό υλικό ενός οργανισμού, που έχουν προκύψει ή έχουν αναπτυχθεί από το 2001 και μετά», που σημαίνει μετά την υιοθέτηση της υφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

Τα κύρια συμπεράσματα της μελέτης επισημαίνουν «περιορισμούς ως προς την ικανότητα της νομοθεσίας να συμβαδίζει με τις επιστημονικές εξελίξεις», δηλώνοντας ότι αυτό δημιουργεί προκλήσεις στην εφαρμογή της και νομικές αβεβαιότητες. Σύμφωνα με τη μελέτη, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η νομοθεσία δεν είναι κατάλληλη για ορισμένες νέες τεχνολογίες γονιδιώματος και τα προϊόντα τους, και ότι πρέπει να προσαρμοστεί σε επιστημονικές και τεχνολογικές προόδους.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μελέτη επιβεβαιώνει ότι τα προϊόντα NGT έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν σε βιώσιμα συστήματα αγροδιατροφής σύμφωνα με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και την στρατηγική «από το αγρόκτημα στο πιάτο».

Οι ενδιαφερόμενοι έχουν μικτές αντιδράσεις σε σχέση με την μελέτη: ενώ ορισμένες ενώσεις βιομηχάνων του κλάδου και ερευνητές καλωσορίζουν το περιεχόμενο και τα συμπεράσματά της, άλλοι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί και ορισμένες περιβαλλοντικές ΜΚΟ αντιτίθενται σθεναρά. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι Επιτροπές Περιβάλλοντος και Γεωργίας (ENVI/AGRI) έχουν οργανώσει δημόσιες ακροάσεις και οι αρχικές απόψεις του Κοινοβουλίου διαμορφώνονται στο πλαίσιο της στρατηγικής «από το αγρόκτημα στο πιάτο».

Εισαγωγή

Οι νέες γονιδιωματικές τεχνoλογίες (NGT) έχουν εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία 20 χρόνια. Το Νόμπελ 2020 για την Χημεία απονεμήθηκε σ’ αυτές [1Η γαλλίδα μικροβιολόγος Emmanuelle Charpentier και η αμερικανίδα βιοχημικός Jennifer A. Doudna.] που ανέπτυξαν μια καινοτόμο τεχνική για την επεξεργασία γονιδιώματος, την CRISPR-Cas9. Αυτή η γρήγορη, ακριβής και φτηνή στη χρήση τεχνική επεξεργασίας γονιδίων, που περιγράφεται ως «γενετικά ψαλίδια», έχει φέρει επανάσταση στην επεξεργασία του γονιδιώματος από το 2012. Σύμφωνα με την Επιτροπή Νόμπελ, αυτές οι τεχνολογίες έχουν οδηγήσει σε καινοτόμες καλλιέργειες φυτών, αλλά θα οδηγήσουν επίσης σε πρωτοποριακές νέες ιατρικές θεραπείες, όπως καινοτόμες θεραπείες για τον καρκίνο.

Το νομικό καθεστώς αυτών των νέων τεχνικών έχει εγείρει ερωτήματα τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως. Τον Νοέμβριο του 2019, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει μελέτη υπό το φως της ετυμηγορίας του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ) στην υπόθεση C-528/16 σχετικά με το καθεστώς των νέων γονιδιωματικών τεχνικών με βάση το δίκαιο της ΕΕ. Η μελέτη της Επιτροπής που δημοσιεύθηκε στις 29 Απριλίου 2021, καλύπτει τη χρήση NGT σε φυτά, ζώα και μικροοργανισμούς, και σε αγροδιατροφικές, βιομηχανικές και φαρμακευτικές εφαρμογές.

Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η νομοθεσία της ΕΕ για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς έχει σαφείς προκλήσεις εφαρμογής και ότι υπάρχουν νομικές αβεβαιότητες όσον αφορά τις νέες τεχνικές και τις νέες εφαρμογές. Η Επιτροπή λέει ότι θα συζητήσει το αποτέλεσμα της μελέτης με το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο και τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να συγκεντρώσει τις απόψεις τους σχετικά με την προτεινόμενη συνέχεια. Αυτό που θα αποφασίσει να κάνει η ΕΕ θα έχει επίσης επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο. Θα μπορούσαν να υπάρξουν αποκλίνουσες ρυθμιστικές απαιτήσεις για τις NGT που θα βάλουν τεχνικούς φραγμούς στο εμπόριο και, κατά συνέπεια, θα οδηγήσουν σε διαφορές μεταξύ της ΕΕ και των εμπορικών εταίρων της, στο πλαίσιο της στρατηγικής «από το αγρόκτημα στο πιάτο».

Η μελέτη με λίγα λόγια

Πλαίσιο

Ο ορισμός της ΕΕ για τους ΓΤΟ περιέχεται στην Οδηγία 2001/18/ΕΚ και αντικατοπτρίζει τις επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις κατά τη στιγμή της έγκρισής της το 2001. Έκτοτε, οι βιοτεχνολογίες και οι νέες τεχνικές, όπως η προαναφερθείσα τεχνική CRISPR-Cas, έχουν εξελιχθεί με γρήγορους ρυθμούς. Αυτό οδήγησε σε αβεβαιότητα ως προς το εάν οι τεχνικές και τα προϊόντα που αναπτύσσονται μέσω αυτών καλύπτονται από τον ορισμό των ΓΤΟ και επομένως υπόκεινται στις υποχρεώσεις που επιβάλλει η οδηγία, όπως η προηγούμενη έγκριση, η επισήμανση και οι κανόνες ιχνηλασιμότητας.

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Cyborg #23

Σημειώσεις

1 - Η γαλλίδα μικροβιολόγος Emmanuelle Charpentier και η αμερικανίδα βιοχημικός Jennifer A. Doudna.
[ επιστροφή]

κορυφή