Cyborg
Cyborg #22 - 10/2021

#22 - 10/2021

Ένα στρατιωτικό υπερόπλο: ο εγκέφαλος

Η DARPA δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις: είναι η αιχμή του τεχνολογικού δόρατος του αμερικανικού στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος. Μολονότι βρίσκεται στην τεχνολογική πρωτοπορία της βιοπληροφορικής αναδιάρθρωσης, οι έρευνες που διεξαγάγει και οι εφαρμογές που βγαίνουν από τα εργαστήριά της μοιάζουν τόσο φουτουριστικές ώστε η γενική αντίληψη για την DARPA να παραπέμπει περισσότερο σε κινηματογραφικό στούντιο παραγωγής υπερηρωικών ταινιών παρά σε κρατική υπηρεσία. Και όμως η δουλειά της είναι τόσο στερεή και συγκεκριμένη, όσο και οι ενδοφλέβιες δόσεις μεταλλαγμένων κυττάρων που σερβίρονται για «σωτηρία»· αυτό που έμοιαζε χτες αδιανόητο είναι σήμερα κιόλας καθολική πραγματικότητα.

Η αναφορά της DARPA σε οποιονδήποτε συνδυασμό με τον «πόλεμο ενάντια στον κορωνοϊό» συνιστά ασφαλώς ιεροσυλία, αφού η πρώτη είναι μια σκοτεινή υπηρεσία με πολεμικά σχέδια και προθέσεις, ενώ τον δεύτερο διεξάγουν οι πεφωτισμένοι εκπρόσωποι της επιστήμης με στόχο την σωτηρία της ανθρωπότητας. Η ιστορία όμως δεν ξεκινά τον Δεκέμβριο του 2019 κι ευτυχώς εξακολουθούν να υπάρχουν τεκμήρια από την προ-covid εποχή που αμφισβητούν την σύγχρονη ορθοδοξία των υγιεινιστικών πραξικοπημάτων.

Το άρθρο που παρουσιάζουμε σε μετάφραση στη συνέχεια, δημοσιεύτηκε από μία mainstream πηγή τον Νοέμβριο του 2018 [1Στην έντυπη έκδοση του αμερικανικού The Atlantic] και σε καμία περίπτωση δεν θα το κρίναμε καταγγελτικό, ούτε καν επικριτικό. Περισσότερο «ανησυχίες» διατυπώνει, ενώ δεν παραλείπει να κάνει μια γενναία παρουσίαση της υπηρεσίας, των επιτευγμάτων και των ερευνών της, πάντα με βάση τα λεγόμενα των ίδιων των υπαλλήλων της, σαν ελεγχόμενη παρουσίαση PR. Αυτό που επιδιώκει, με τις αναφορές στα  μυστηριώδη βιοτεχνολογικά σχέδια της, δεν είναι να κατακρίνει αλλά να προκαλέσει δέος· και να ορίσει το είδος της κριτικής που επιτρέπεται: αυτό που φτιάχνουν είναι ο μετα-άνθρωπος, αλλά το θέμα είναι μην γίνει κατάχρηση. Αν ο συγγραφέας ήξερε την σημερινή φιλολογία, θα πρόσθετε ασφαλώς και αυτό: τα οφέλη είναι περισσότερα από τις συνέπειες….

Υπάρχουν όμως σημεία που αξίζουν της διάπλατης προσοχής μας, ιδίως τώρα σε συνθήκες βίαιης βιοτεχνολογικής αναδιάρθρωσης. Το σώμα είναι φυλακή και οι βιοτεχνολογίες έτσι όπως σχεδιάζονται από τα κρατικά εργαστήρια έχουν στόχο να μας απελευθερώσουν από τα δεσμά του. Το σώμα είναι αυτό που μας περιορίζει, επομένως πρέπει να κατατμηθεί, ελεγχθεί, ακυρωθεί, ανασυσταθεί και επαναρυθμιστεί ως συμπλήρωμα εξελιγμένων βιοπληροφορικών συστημάτων. Ο επαυξημένος άνθρωπος, είναι καλύτερος άνθρωπος και στην αναμέτρησή του με τον μη-τεχνολογικά-αναδιαρθρωμένο, ο δεύτερος θα αποδειχτεί κατώτερος. Ο άνθρωπος με το τρίτο ή τέταρτο χέρι, το τρίτο αυτί, την ακοή νυχτερίδας και την όραση στο υπεριώδες (sic) είναι το μέλλον του είδους μας. Ο υπερ-στρατιώτης που στέκεται μάχιμος κι άυπνος 24/7, έχει ενσωματωμένο φαρμακείο, οι σωματικές του λειτουργίες ελέγχονται από υπολογιστή και διευθύνει όπλα με τον εγκέφαλό του είναι η εγγύηση της κυριαρχίας.

Την δεκαετία του ’00, αναφέρεται στο άρθρο, η DARPA πέρασε μια μεγάλη κρίση εξαιτίας του αρνητικού αντίκτυπου που είχε η δημοσιοποίηση των σχεδίων της για αυτόνομα οπλικά συστήματα. Το αποτέλεσμα ήταν μια μεγάλη αναδιάρθρωση τόσο στο είδος του ελέγχου ο οποίος θα ασκούνταν στην υπηρεσία, όσο και στον τρόπο που οι έρευνές και τα αποτελέσματά τους θα έμπαιναν σε εφαρμογή. Από την μία το Κογκρέσο θεωρητικά απαγόρευσε κάθε έρευνα πάνω στον «επαυξημένο άνθρωπο», αλλά αν κατά τύχη ή από λάθος το αποτέλεσμα θα ήταν αυτό, είναι μια άλλη ιστορία (αναφέρεται έτσι ακριβώς, ως «ντιρεκτίβα»). Από την άλλη, ανασχεδίασαν τον δηλούμενο στόχο της νευροτεχνολογικής  έρευνάς τους, ώστε να επικεντρωθεί φαινομενικά σε ένα πιο περιορισμένο πεδίο, αυτό της επούλωσης τραυματισμών και θεραπείας ασθενειών. Η δουλειά μας δεν έχει να κάνει με όπλα και πόλεμο, υποστήριξαν οι υπεύθυνοι, έχει να κάνει με την θεραπεία και την φροντίδα της υγείας… Η ιστορία της DARPA περιλαμβάνει πολλά επεισόδια με νέες τεχνολογίες που εισάγονται μέσω ελκυστικών εφαρμογών, ενώ αποκρύπτονται οι πραγματικοί και περισσότερο ανησυχητικοί σκοποί (ξανά από το άρθρο).

Ξέρουμε άραγε τέτοια παραδείγματα, βιοτεχνολογιών που να έχουν αναπτυχθεί από την DARPA και να εισάγονται μέσω «ελκυστικών εφαρμογών», ως «θεραπεία και φροντίδα υγείας»; Στις σημερινές συνθήκες η απάντηση θα όφειλε να είναι άμεση κι ευθεία. Η DARPA χρηματοδοτεί γενναία μια νεοσύστατη φαρμακευτική εταιρεία, την Moderna, η οποία δεν είχε καταχωρημένη ούτε μία πατέντα για φάρμακο, της εκχωρεί τις mRNA έρευνες που διεξήγαγε από χρόνια, της επιτρέπει να αναπτύξει μια πλατφόρμα γενετικής μηχανικής (όπως η ίδια η εταιρεία την ονόμασε), προ covid όλα αυτά, και να την πλασάρει στην συνέχεια σαν «εμβόλιο» εναντίον ενός κορωνοϊού ώστε να γίνει εντέλει η βιοτεχνολογική αιχμή του νέου ολοκληρωτισμού.

Harry Tuttle

Το Πεντάγωνο θέλει να μετατρέψει τον εγκέφαλο σε όπλο.
Τι θα μπορούσε να πάει στραβά;

Ποιος θα διαφωνούσε;

Cyborg #22

Σήμερα θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας  μια ιδέα με την οποία είμαι πολύ παθιασμένος» ξεκίνησε να λέει ο νεαρός άντρας. «Σκεφτείτε αυτό. Σε όλη την διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, ο τρόπος με τον οποίο έχουμε εκφράσει τις προθέσεις μας, ο τρόπος με τον οποίο έχουμε εκδηλώσει τους στόχους μας, ο τρόπος με τον οποίο έχουμε εκφράσει τις επιθυμίες μας, περιορίζεται από τα σώματά μας». Δείχνοντας το ίδιο του το σώμα, συνεχίζει. «Γεννιόμαστε σε αυτόν τον κόσμο με αυτό. Με ό,τι η φύση ή η τύχη μας δίνει».

Στην συνέχεια η ομιλία του άλλαξε σχετικά κατεύθυνση. «Τώρα έχουμε αναπτύξει πολλά ενδιαφέροντα εργαλεία με τον χρόνο, αλλά θεμελιωδώς ο τρόπος που δουλεύουμε με αυτά τα εργαλεία είναι μέσω των σωμάτων μας… Να  μια κατάσταση που είμαι σίγουρος ότι όλοι σας ξέρετε πολύ καλά - ο εκνευρισμός σας με τα κινητά σας, σωστά; Πρόκειται για ακόμη ένα εργαλείο, σωστά; Και εξακολουθούμε να επικοινωνούμε με αυτά τα εργαλεία μέσω των σωμάτων μας.»
Μετά έκανε ένα μικρό άλμα. «Θα ισχυριστώ μπροστά σας ότι αυτά τα εργαλεία δεν είναι και τόσο έξυπνα. Και ίσως ένας από τους λόγους που δεν είναι τόσο έξυπνα είναι επειδή δεν είναι συνδεδεμένα με τον εγκέφαλό μας. Ίσως, εάν μπορούσαμε να συνδέσουμε αυτές τις συσκευές με τους εγκεφάλους μας, θα αποκτούσαν μια ιδέα για το ποιοι είναι οι στόχοι μας, ποιες είναι οι προθέσεις μας και τι είναι αυτό που μας προκαλεί αναστάτωση.»

Αυτή είναι η εισαγωγή μιας ομιλίας με τίτλο Beyond Bionics [2https://youtu.be/VumV_5ojlxk] από τον Justin C. Sanchez, τότε βοηθό καθηγητή βιοιατρικής μηχανικής και νευροεπιστημών στο πανεπιστήμιο του Μαϊάμι και μέλος του πρότζεκτ «να θεραπεύσουμε την παράλυση». Μιλούσε σε μια εκδήλωση του TedX στην Φλόριντα το 2012. Αλλά τι υπάρχει μετά τα βιονικά; Ο Sanchez περιέγραψε την δουλειά του ως προσπάθεια «να κατανοήσουμε τον νευρωνικό κώδικα», η οποία θα εξελισσόταν ως του σημείου να τοποθετήσουμε «ηλεκτρόδια διαμέτρου μιας ανθρώπινης τρίχας στον εγκέφαλο». Όταν θα το κάνουμε αυτό, υποστήριξε, θα είμαστε σε θέση «να ακούσουμε την μουσική του εγκεφάλου» και «να ακούσουμε τις κινητήριες προθέσεις κάποιου» και να αποκτήσουμε μια εικόνα «των στόχων και προσδοκιών» και τότε «θα αρχίσουμε να κατανοούμε πώς ο εγκέφαλος κωδικοποιεί την συμπεριφορά».

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Σημειώσεις

1 - Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2018 στην έντυπη έκδοση του αμερικανικού The Atlantic.
[ επιστροφή]

2 - https://youtu.be/VumV_5ojlxk
[ επιστροφή]

κορυφή